receptopunkt / Leki / Zolafren
Lek na receptę (Rp)
Lek Zolafren bez tajemnic: olanzapina, działania niepożądane i recepta na kontynuację
Zolafren zawiera olanzapinę i jest wydawany na receptę (Rp). To lek przeciwpsychotyczny dla dorosłych, który lekarz przepisuje na schizofrenię, na manię o średnim lub ciężkim nasileniu oraz po to, by ograniczyć nawroty choroby afektywnej dwubiegunowej.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę wniosku, nie za dokument
Zolafren - najważniejsze informacje
Zebraliśmy tu najważniejsze informacje z Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL): najczęstsze działania niepożądane, badania kontrolne i alkohol, a do tego zamienniki i zasady recepty na kontynuację. Wszystko na wierzchu, bez gwiazdek.
Zolafren w skrócie: substancja, producent, mechanizm
Podmiotem odpowiedzialnym za lek Zolafren jest Adamed Pharma. W środku znajdziesz olanzapinę: atypowy neuroleptyk, który klasyfikacja ATC (kod N05AH03) zalicza do diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin. Według ChPL olanzapina łagodzi objawy psychotyczne, hamuje manię i stabilizuje nastrój, a jej działanie obejmuje kilka rodzajów receptorów naraz: histaminowe H1, adrenergiczne α1, muskarynowe, dopaminowe (D1-D5) oraz serotoninowe (np. 5HT2A). Silniej wiąże receptory serotoninowe 5HT2 niż dopaminowe D2.
Olanzapina dobrze się wchłania, a jedzenie nie ma na to wpływu, więc lek przyjmuje się niezależnie od posiłków. Rozkłada ją wątroba, m.in. przy udziale enzymu CYP1A2, i z tym enzymem wiążą się najważniejsze interakcje, łącznie z paleniem tytoniu.
Przy jakich chorobach lekarz przepisuje Zolafren
Leku nie przewidziano dla osób poniżej 18 lat: olanzapina nie ma wskazań u dzieci i młodzieży. ChPL nie zaleca jej też u osób z psychozą lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia: w badaniach z udziałem pacjentów w średnim wieku 78 lat zgony wystąpiły u 3,5% leczonych wobec 1,5% w grupie placebo. Leku nie wolno stosować przy nadwrażliwości na którykolwiek składnik ani wtedy, gdy u pacjenta stwierdzono ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania. Tło chorób opisujemy w poradnikach schizofrenia: objawy i leczenie oraz choroba afektywna dwubiegunowa.
- Schizofrenia u dorosłych, w tym wieloletnie podtrzymywanie efektu u pacjentów, którzy dobrze zareagowali na lek już na starcie leczenia.
- Epizody manii o średnim i ciężkim nasileniu.
- Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których epizod manii dobrze reagował na olanzapinę.
Tabletki powlekane i kapsułki: dostępne moce
Na rynku znajdziesz Zolafren w dwóch postaciach: jako kapsułki twarde (5 mg, 7,5 mg, 10 mg) albo jako tabletki powlekane (5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg). Moc i częstość przyjmowania ustala lekarz, a według ChPL zwiększenie dawki powyżej początkowej wymaga ponownej oceny stanu klinicznego.
W składzie tabletek powlekanych opisanych w ChPL jest laktoza jednowodna i żółcień pomarańczowa (E 110), barwnik zdolny wywołać reakcję alergiczną. Produktu nie należy stosować u osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Skutki uboczne olanzapiny i badania, które warto robić
Najczęściej zgłaszane w badaniach działania niepożądane to senność, przyrost masy ciała, wzrost stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, większy apetyt, zawroty głowy oraz akatyzja, czyli wewnętrzny niepokój i przymus ruchu.
- Waga: pomiar na starcie, potem w 4., 8. i 12. tygodniu, następnie co 3 miesiące.
- Cukier (glukoza) we krwi: na starcie, w 12. tygodniu, potem co roku.
- Lipidy: przed leczeniem, po 12 tygodniach, a dalej co 5 lat.
| Częstość wg ChPL | Działania niepożądane |
|---|---|
| Bardzo często (1 osoba na 10 lub więcej) | Bardzo często występują senność, zwiększenie masy ciała, niedociśnienie ortostatyczne i zwiększone stężenie prolaktyny w osoczu. |
| Często (od 1 do 10 osób na 100) | Często pojawiają się zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, zwiększony apetyt, zaparcie i suchość w ustach, wzrost stężenia glukozy, cholesterolu i triglicerydów, przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych, wysypka, zmęczenie i obrzęki. |
| Niezbyt często lub rzadziej | Rzadziej opisywano m.in. rozwój lub nasilenie cukrzycy, napady drgawek, późne dyskinezy, zakrzepicę żylną oraz złośliwy zespół neuroleptyczny. |
Dlaczego przy olanzapinie tak ważna jest waga
Przyrost masy ciała to działanie niepożądane, o którym warto wiedzieć z góry. Po krótkim leczeniu (mediana 47 dni) wzrost masy o co najmniej 7% miało 22,2% pacjentów, a przy leczeniu trwającym co najmniej 48 tygodni już 64,4%. Dlatego ChPL podaje przykładowy harmonogram kontroli wymieniony wyżej. Aktualne wyniki tych badań przydadzą się też przy wniosku o kontynuację.
Od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawi się bardzo wysoka gorączka razem ze sztywnymi mięśniami i zaburzoną świadomością (to może być złośliwy zespół neuroleptyczny), jeśli masz objawy hiperglikemii, czyli wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu i osłabienie, albo jeśli twarz lub język wykonują ruchy, nad którymi nie panujesz. W zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Alkohol, inne leki, jazda autem i ciąża
Jeśli pijesz alkohol albo bierzesz inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy, ChPL wymaga ostrożności: olanzapina wpływa głównie na mózg i już sama w sobie powoduje senność. Połączenie z alkoholem to dokładanie drugiego środka o działaniu uspokajającym, dlatego najlepiej go unikać i szczerze powiedzieć lekarzowi, ile pijesz.
Stężenie olanzapiny mogą obniżać palenie tytoniu i karbamazepina, a podwyższać fluwoksamina i cyprofloksacyna. Węgiel aktywowany zmniejsza wchłanianie leku o 50-60%. Przy jednoczesnym stosowaniu walproinianu często zgłaszano neutropenię. Każdą taką zmianę, np. rzucenie papierosów albo nowy lek, zgłoś lekarzowi: może trzeba będzie dostosować terapię.
Wpływu na prowadzenie pojazdów nie badano, jednak senność i zawroty głowy po olanzapinie są możliwe, dlatego według ChPL za kierownicą i przy maszynach trzeba być szczególnie ostrożnym. Kobiecie w ciąży lekarz poda olanzapinę wyłącznie wtedy, gdy oczekiwany pożytek dla matki jest większy niż zagrożenie dla płodu. U noworodków, które miały kontakt z lekiem w ostatnim trymestrze, mogą wystąpić objawy pozapiramidowe albo objawy z odstawienia. Olanzapina przenika do mleka, a ChPL zaleca odradzać karmienie piersią w trakcie leczenia.
Czy Zolafren uzależnia i czy to psychotrop? Mówimy wprost
W polskim wykazie substancji psychotropowych olanzapiny nie znajdziesz, dlatego Zolafren wydaje się na zwykłą receptę (Rp). Słowo „psychotrop” pada o nim w mowie potocznej, bo lek wpływa na psychikę, tyle że prawo rozumie to pojęcie inaczej. Na liście działań niepożądanych w ChPL uzależnienia brak.
Brak uzależnienia nie oznacza jednak, że wolno przerwać leczenie z dnia na dzień. Po gwałtownym odstawieniu odnotowywano, choć rzadko, ostre dolegliwości: drżenie, bezsenność, pocenie się, lęk, nudności albo wymioty. Przy planowanym zakończeniu leczenia ChPL każe rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki, a leczenie podtrzymujące ma chronić przed nawrotami choroby. Decyzję o przerwaniu podejmuj wyłącznie z lekarzem.
Odpowiedniki z olanzapiną i koszt leku
Na polskim rynku olanzapina występuje pod wieloma nazwami, np. Zyprexa, Egolanza, Olanzin, Olazax, Olzapin, Ranofren, Zalasta, Zolaxa, Zylena oraz preparaty z nazwą Olanzapine i producentem. Różnią się postacią (tabletki, tabletki powlekane, kapsułki, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej), mocami i substancjami pomocniczymi. W rejestrze jest też postać do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu z kategorią Rpz, ale to inna forma leczenia, a nie odpowiednik tabletek. Więcej o substancji przeczytasz na stronie olanzapina - opis substancji.
Ceny samego leku tu nie podajemy, bo zależy od producenta, opakowania i refundacji w twoim wskazaniu. Jak sprawdzić status w wykazie leków refundowanych, opisujemy w poradniku refundacja leku krok po kroku. Zamianę na inny preparat zatwierdza lekarz, a o to, które odpowiedniki są akurat na półce, zapytasz farmaceutę.
Recepta na Zolafren: przedłużenie leczenia i co jest w cenie
Leczenie olanzapiną rozpoczyna psychiatra na wizycie: to on stawia rozpoznanie i dobiera lek. U nas możesz poprosić wyłącznie o kontynuację terapii, którą już prowadzisz i masz udokumentowaną. Ty wypełniasz formularz z wywiadem medycznym, a twój wniosek sprawdza lekarz (nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno, PWZ 3211301). Jeśli lekarz chce coś doprecyzować, pisze na czacie, a gdy prosi o dokumenty, masz 48 godzin, żeby je przesłać. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych.
Taką możliwość daje ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 42 ust. 2), która pozwala wystawić receptę niezbędną do kontynuacji leczenia bez badania pacjenta, gdy przemawia za tym stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej. Ostatnie słowo ma lekarz, który może wniosek odrzucić, szczególnie gdy objawy się nasilają lub brakuje dokumentów. Olanzapina nie figuruje w żadnej grupie psychotropowej, dlatego maksymalny termin realizacji e-recepty to 365 dni; krótsze limity mają antybiotyki (7 dni) oraz środki odurzające i substancje psychotropowe (30 dni). Leku Zolafren nie kupisz bez recepty, a źródła nielegalne grożą podróbką. Przebieg wniosku opisuje strona e-recepta psychiatryczna, a inne leki z tej grupy zebraliśmy w zestawieniu leki przeciwpsychotyczne.
| Pozycja | Co obejmuje |
|---|---|
| Opłata za wniosek | Opłata za wniosek obejmuje ocenę wywiadu i dokumentacji przez lekarza oraz pytania na czacie, a jej kwotę widzisz przy przycisku przed zapłatą. |
| Lek w aptece | Za Zolafren płacisz osobno w aptece, a kwota zależy od mocy, opakowania i refundacji. |
| Odmowa lekarza | Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. |
| Rezygnacja | Pełny zwrot dostajesz, gdy zrezygnujesz przed rozpoczęciem oceny albo gdy usługa nie zostanie wykonana z winy operatora. |
Kryzys nie czeka na wniosek. Gdy pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia albo czujesz, że sytuacja wymyka się spod kontroli, formularz online to zła droga. Zadzwoń od razu:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, czynny całą dobę, bezpłatny
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całą dobę, bez opłat
- 112 - gdy zagrożone jest życie, Twoje albo kogoś obok
Substancja czynna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zolafren (Rejestr Produktów Leczniczych)
- Ulotka dla pacjenta Zolafren (Rejestr Produktów Leczniczych)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Jak zdobyć receptę na Zolafren - krok po kroku
- 01
Wejdź do formularzaKliknij przycisk wniosku i otwórz krótki formularz online. Nazwa leku jest już wpisana.
- 02
Wypełnij wniosekPodaj dane, potwierdź nazwę i dawkę leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.
- 03
Opłać konsultację250,00 zł BLIK-iem lub kartą. Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku.
- 04
Lekarz weryfikujeWniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu i ocenia jego zasadność.
- 05
Kod e-mailPo akceptacji dostajesz 4-cyfrowy kod recepty e-mailem. Realizujesz go w dowolnej aptece, podając kod i PESEL.
Kontynuujesz leczenie?
E-Recepta Psychiatryczna · 250,00 zł
Częste pytania - Zolafren
Przy jakich chorobach stosuje się Zolafren?
Lekarz przepisuje go dorosłym: na schizofrenię (również jako leczenie podtrzymujące), na epizody manii o średnim lub ciężkim nasileniu, a także po to, by chronić przed nawrotami choroby afektywnej dwubiegunowej, jeśli wcześniejszy epizod manii dobrze odpowiadał na olanzapinę. Nie ma wskazań przed 18. rokiem życia, a przy psychozie towarzyszącej otępieniu ChPL odradza jego stosowanie.
Czy olanzapina jest psychotropem i czy grozi uzależnieniem?
W sensie prawnym nie: olanzapiny nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a Zolafren ma kategorię Rp. W codziennym języku bywa nazywana psychotropem, skoro wpływa na psychikę. ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych, ale po nagłym odstawieniu rzadko zgłaszano pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk i nudności. Odstawienie zawsze planuj z lekarzem.
Jakie leki mają ten sam skład co Zolafren?
Olanzapinę zawierają m.in. Zyprexa, Egolanza, Olanzin, Olazax, Olzapin, Ranofren, Zalasta, Zolaxa, Zylena i preparaty z nazwą Olanzapine. Substancja jest ta sama, ale postać, moce i substancje pomocnicze mogą się różnić, np. tabletki Zolafren zawierają barwnik E 110 i laktozę. Zamianę preparatu ustal z lekarzem lub farmaceutą, a refundację sprawdź w aktualnym wykazie.
Czy przy leczeniu Zolafrenem wolno pić alkohol?
Lepiej tego unikać. Według ChPL osoby pijące alkohol muszą zachować ostrożność: olanzapina wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, sama może powodować senność i zawroty głowy, a bardzo często obniża ciśnienie przy zmianie pozycji na stojącą. Alkohol dokłada do tego kolejny środek o działaniu uspokajającym. Powiedz lekarzowi, ile pijesz, bo to ważna informacja przy ocenie dalszego leczenia.
Po ilu dniach widać efekt leczenia Zolafrenem?
ChPL podaje, że przy lekach przeciwpsychotycznych stan kliniczny może się poprawić po kilku dniach albo tygodniach, a do tego czasu pacjent wymaga uważnej obserwacji. Szczyt stężenia olanzapiny we krwi przypada 5-8 godzin po zażyciu dawki, lecz nie oznacza to jeszcze efektu terapeutycznego. Brak poprawy albo pogorszenie zgłoś lekarzowi prowadzącemu.
Inne leki na receptę online
Konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · MEDINOW Sp. z o.o.. Zasady publikacji opisują nasze wytyczne redakcyjne.