Ketrel, czyli kwetiapina: wskazania, działania niepożądane i recepta na kontynuację

Ketrel: substancja czynna, producent i sposób działania

Ketrel zawiera kwetiapinę i jest produkowany przez Celon Pharma. ChPL klasyfikuje go jako lek przeciwpsychotyczny (kod ATC N05AH04), a dokładniej jako lek atypowy, czyli nowszej generacji. Opis substancji wspólny dla wszystkich producentów znajdziesz na stronie o kwetiapinie.

Kwetiapina i jej aktywny metabolit, norkwetiapina, działają na wiele receptorów w mózgu, m.in. serotoninowe 5HT2 oraz dopaminowe D1 i D2. Według Charakterystyki bardziej wybiórcze blokowanie receptorów 5HT2 niż D2 tłumaczy działanie przeciwpsychotyczne przy mniejszej częstości objawów pozapiramidowych niż po klasycznych neuroleptykach.

Ketrel nie jest benzodiazepiną ani lekiem nasennym. Uczucie uspokojenia i senność to w jego przypadku działania niepożądane, a nie cel leczenia.

Wskazania z Charakterystyki: schizofrenia i choroba dwubiegunowa

Ketrel w tabletkach powlekanych ma według ChPL cztery zastosowania u dorosłych:

• schizofrenia;
• mania w chorobie dwubiegunowej, gdy epizod jest umiarkowany albo ciężki;
• ciężki epizod depresyjny w przebiegu choroby dwubiegunowej;
• ochrona przed kolejnym epizodem, maniakalnym lub depresyjnym, u osób z chorobą dwubiegunową, którym kwetiapina pomogła już wcześniej.

Tabletki Ketrel i Ketrel XR: jakie moce są w obrocie

Lek występuje w dwóch postaciach. Ketrel to tabletki powlekane 25 mg, 100 mg i 200 mg, a KETREL XR to tabletki o przedłużonym uwalnianiu 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Wyszukiwane często „Ketrel 25” czy „Ketrel 100 mg” to po prostu moce tabletek, a nie gotowa odpowiedź, ile przyjmować.

Charakterystyka podkreśla, że dla każdego wskazania schemat leczenia jest inny, dlatego dawkę, porę przyjmowania i tempo zmian ustala wyłącznie lekarz. Ketrel można przyjmować z jedzeniem lub bez. Postaci zwykłej i XR nie zamieniaj na własną rękę.

Jak szybko pojawia się efekt i co dzieje się w pierwszych tygodniach

Senność i uspokojenie, jeśli się pojawią, zwykle występują na samym początku: w badaniach u osób z depresją dwubiegunową najczęściej w ciągu pierwszych 3 dni, z łagodnym lub umiarkowanym nasileniem. Na poprawę nastroju trzeba czekać dłużej; ChPL zaznacza, że może ona przyjść dopiero po kilku pierwszych lub więcej tygodniach leczenia.

Okres półtrwania kwetiapiny wynosi około 7 godzin, a norkwetiapiny około 12 godzin. Badania obrazowe pokazały jednak, że wiązanie z receptorami utrzymuje się do 12 godzin po przyjęciu.

Spadki ciśnienia przy wstawaniu i towarzyszące im zawroty głowy pojawiają się zwykle na początku leczenia, w okresie stopniowego zwiększania dawki. Wstawaj powoli, zwłaszcza w nocy, bo według ChPL zwiększa to ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.

Myśli samobójcze i nastrój: ostrzeżenie z ChPL

Depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej sama w sobie zwiększa ryzyko myśli samobójczych i samookaleczeń, a ryzyko utrzymuje się do czasu wyraźnej poprawy. Charakterystyka zwraca uwagę, że ryzyko samobójstwa zwiększa się we wczesnej fazie poprawy oraz że w krótkich badaniach u młodych dorosłych poniżej 25. roku życia leczonych kwetiapiną zdarzenia związane z próbami samobójczymi występowały częściej niż przy placebo (3,0% wobec 0%).

Dlatego w pierwszych tygodniach i po każdej zmianie dawki Ty i Twoi bliscy powinniście zwracać uwagę na pogorszenie nastroju, niepokój lub nietypowe zachowania. Gdy się pojawią, skontaktuj się z lekarzem od razu, a w bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. ChPL przypomina też o ryzyku prób samobójczych po nagłym przerwaniu leczenia.

Działania niepożądane Ketrelu, także przyrost masy ciała

Najczęstsze działania, dotyczące co najmniej co dziesiątej leczonej osoby, to według ChPL: senność, zawroty i bóle głowy, suchość w jamie ustnej, objawy pozapiramidowe, objawy odstawienne, przybieranie na wadze i niższa hemoglobina, a w badaniach krwi więcej triglicerydów i cholesterolu (głównie LDL) przy mniejszym HDL.

Kolejna grupa, notowana u 1 do 10 osób na 100, obejmuje m.in. większy apetyt i wyższy cukier we krwi, wzrost prolaktyny, zmienione wyniki hormonów tarczycy, mniej białych krwinek, dziwne sny i koszmary, myśli i zachowania samobójcze, niewyraźną mowę, szybsze bicie serca, zamazane widzenie, spadki ciśnienia przy wstawaniu, duszność, zaparcie, niestrawność i wymioty.

Ponieważ kwetiapina może pogarszać profil metaboliczny, Charakterystyka zaleca ocenę masy ciała, glukozy i lipidów przed leczeniem oraz regularne kontrole w jego trakcie. Pytanie o tycie jest więc zasadne: przyrost masy ciała należy do najczęstszych działań niepożądanych i warto omówić go z lekarzem prowadzącym.

• Gorączka, osłabienie lub ból gardła: zgłoś je lekarzowi niezwłocznie, bo mogą świadczyć o spadku neutrofilów.
• Wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości może oznaczać złośliwy zespół neuroleptyczny, który wymaga pilnej pomocy.
• Uporczywe zaparcia nie są błahe: ChPL opisuje przypadki niedrożności jelit.

Alkohol, interakcje lekowe i kierowanie autem przy kwetiapinie

Kwetiapina działa na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego ChPL zaleca ostrożność przy łączeniu jej z alkoholem i innymi lekami o działaniu ośrodkowym. W praktyce alkohol może nasilać senność i zawroty głowy, a wśród czynników sprzyjających zapaleniu trzustki u leczonych kwetiapiną Charakterystyka wymienia także spożywanie alkoholu. Czy i w jakiej ilości możesz pić, zapytaj lekarza prowadzącego.

Za kierownicę nie siadaj, dopóki nie wiesz, jak lek na Ciebie działa; tak formułuje to ChPL także w odniesieniu do obsługi maszyn.

• Przeciwwskazane są leki silnie hamujące enzym CYP3A4, np. klarytromycyna, erytromycyna, azole przeciwgrzybicze, nefazodon oraz inhibitory proteazy stosowane w leczeniu HIV.
• Nie zaleca się picia soku grejpfrutowego w trakcie leczenia.
• Karbamazepina i fenytoina wyraźnie obniżają stężenie kwetiapiny i mogą osłabić leczenie.
• Łączenie z SSRI, SNRI, inhibitorami MAO lub lekami trójpierścieniowymi wymaga ostrożności z powodu ryzyka zespołu serotoninowego.
• Ostrożności wymagają też leki wydłużające odstęp QT lub zaburzające gospodarkę elektrolitową.

Uzależnienie, status prawny i odstawianie

Kwetiapina nie jest wpisana do wykazu substancji psychotropowych, więc w sensie prawnym Ketrel nie jest psychotropem w takim znaczeniu jak benzodiazepiny. Charakterystyka nie wymienia też uzależnienia wśród działań niepożądanych.

Nie oznacza to, że lek można odstawić z dnia na dzień. Gdy kwetiapinę przerwano nagle, opisywano m.in. kłopoty ze snem, mdłości i wymioty, biegunkę, ból i zawroty głowy oraz rozdrażnienie, dlatego ChPL zaleca odstawianie stopniowe, rozłożone na co najmniej tydzień do dwóch. Plan zakończenia leczenia ustala lekarz.

• Ciąża: kwetiapinę stosuje się tylko, gdy korzyści uzasadniają ryzyko dla płodu; u noworodków po ekspozycji w trzecim trymestrze możliwe są objawy pozapiramidowe i odstawienne.
• Karmienie piersią: decyzję o przerwaniu karmienia albo leczenia podejmuje się z lekarzem, bo danych jest bardzo mało.
• Lek nie jest zalecany u osób poniżej 18 lat i nie jest zatwierdzony do leczenia objawów psychotycznych w otępieniu u osób starszych.

Zamienniki kwetiapiny i ile zapłacisz w aptece

Kwetiapinę zawiera wiele produktów, m.in. Kventiax, Ketipinor, Ketilept, Bonogren, Pinexet, Kwetaplex czy ApoTiapina, część z nich także w postaci o przedłużonym uwalnianiu. Zmiana preparatu, a zwłaszcza zmiana postaci, wymaga decyzji lekarza albo konsultacji z farmaceutą.

Cena Ketrelu w aptece zależy od mocy, postaci, wielkości opakowania i statusu refundacji; aktualne dane znajdziesz w obwieszczeniu refundacyjnym, a jak je czytać, pokazujemy w poradniku o weryfikacji refundacji leku. Za lek płacisz w aptece. Nasza opłata to wyłącznie koszt konsultacji, czyli oceny wniosku przez lekarza; kwotę widzisz przy przycisku przed płatnością, a przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.

Recepta na Ketrel: zasady i wniosek o kontynuację

Ketrel ma kategorię Rp. E-recepta na taki lek może mieć termin realizacji maksymalnie do 365 dni; osobne, krótsze terminy ustawa przewiduje dla antybiotyków (7 dni) oraz dla środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Konkretną datę widzisz na samej recepcie.

Gdy leczenie jest już prowadzone, lekarz może wypisać receptę na jego kontynuację bez badania, o ile wynika to z Twojej dokumentacji medycznej (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

U nas składasz wniosek przez formularz z wywiadem i dokumentacją, ocenia go lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a dodatkowe pytania mogą pojawić się na czacie. Przedłużamy wyłącznie leczenie ustalone wcześniej przez psychiatrę. Pogorszenie nastroju, objawy manii lub psychozy, nowe działania niepożądane czy potrzeba zmiany leku to sprawy na wizytę u psychiatry, a lekarz może wtedy odmówić. Listę dokumentów znajdziesz w tekście o przygotowaniu do kontynuacji, a przebieg usługi na stronie recepty psychiatrycznej online.

Ketrelu nie kupisz legalnie bez recepty; leki z nielegalnych źródeł mogą być podrobione i mieć nieznany skład.