receptopunkt / Leki / Promazyna
Lek na receptę (Rp)
Promazyna bez niedomówień: na co jest ten lek i czego się po nim spodziewać
Promazyna jest neuroleptykiem, czyli lekiem przeciwpsychotycznym z rodziny fenotiazyn. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) przewiduje ją w dwóch sytuacjach: gdy pobudzenie psychoruchowe trzeba przez krótki czas opanować obok innego leczenia oraz gdy seniorów męczy pobudzenie i niepokój.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę wniosku, nie za dokument
Promazyna - najważniejsze informacje
Wydaje się go wyłącznie na receptę (Rp). Poniżej znajdziesz to, co mówi ChPL, bez upiększania: wskazania, działania niepożądane, ograniczenia i to, jak wygląda kontynuacja leczenia online.
Promazyna w skrócie: jaki to lek
Promazyna należy do alifatycznych pochodnych fenotiazyny (kod ATC N05AA03), czyli do klasycznych neuroleptyków. ChPL opisuje ją jako lek o umiarkowanym działaniu uspokajającym i działaniu przeciwpsychotycznym; ma też słabe działanie przeciwwymiotne.
W aptekach występuje jako Promazin Jelfa i Promazine Hasco, w postaci tabletek drażowanych i powlekanych w mocach 25 mg, 50 mg i 100 mg. Produkt jest przeznaczony dla dorosłych, a u dzieci jego stosowanie jest przeciwwskazane. Dawkę zawsze ustala lekarz: zależy ona od wskazania, nasilenia objawów, wieku i tego, jak reagujesz na lek.
Na co lekarz przepisuje promazynę według ChPL
Charakterystyka wymienia dokładnie dwa wskazania:
- pobudzenie psychoruchowe o nasileniu umiarkowanym albo ciężkim, jako leczenie dodatkowe i tylko na krótki czas;
- pobudzenie i niepokój u pacjentów starszych.
Promazyna na sen? Czego ChPL nie obejmuje
Część osób szuka informacji o promazynie na sen. Bezsenność nie jest jej zarejestrowanym wskazaniem: senność pojawia się w ChPL jako działanie niepożądane, nie jako cel leczenia. Gdy kłopotem są przede wszystkim noce, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu, a wcześniej przeczytaj, skąd bierze się bezsenność i jak się ją leczy.
Jak promazyna działa w mózgu i kiedy poczujesz różnicę
Główny cel promazyny to receptory dopaminowe, które lek hamuje w układach limbicznym i nigrostriatalnym. Działa też na receptory serotoninowe 5-HT2, histaminowe H1, adrenergiczne alfa1 (to one odpowiadają za spadek ciśnienia po wstaniu) i muskarynowe, od których biorą się objawy antycholinergiczne, takie jak suche śluzówki czy zaparcia. Pobudza też wydzielanie prolaktyny.
Lek szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. ChPL nie podaje jednej godziny, po której zaczyna działać. Mówi za to wprost dwie rzeczy: poziom leku we krwi nie przekłada się w prosty sposób na siłę działania, a korzystny wpływ leczenia trzyma się od paru dni do paru tygodni, czasem dłużej. Jak szybko lek pomaga właśnie tobie, ocenia lekarz na podstawie objawów.
Działania niepożądane wymienione w charakterystyce
ChPL podaje, że najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego. Dla poszczególnych objawów częstość jest określona jako nieznana, czyli nie da się jej wyliczyć z dostępnych danych. Nie znaczy to, że wystąpią u ciebie, ale warto je znać:
- uczucie senności, kłopot ze skupieniem uwagi, wyraźnie spowolnione ruchy, problemy ze snem;
- suchość błon śluzowych, zaparcia (czasem uciążliwe), zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji oka;
- niskie ciśnienie tętnicze, najczęściej w pierwszym okresie przyjmowania, oraz jego spadek po przejściu do pozycji stojącej;
- objawy pozapiramidowe: parkinsonizm, akatyzja (wewnętrzny przymus ruchu), a przy długim leczeniu późne dyskinezy;
- zmiany hormonalne: mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia libido, zwiększenie masy ciała;
- nadwrażliwość na światło i przebarwienia skóry, dlatego ChPL zaleca unikanie słońca.
Gorączka, sztywne mięśnie, infekcja: tu nie zwlekasz
Jeśli pojawi się gorączka, której nic nie tłumaczy, leczenie trzeba przerwać i ustalić jej źródło: tak może zaczynać się złośliwy zespół neuroleptyczny, w którym dochodzą bladość, bardzo wysoka temperatura, sztywne mięśnie i zaburzona świadomość. Niewyjaśniona infekcja lub gorączka może też oznaczać zaburzenia krwiotworzenia, a ChPL każe wtedy natychmiast wykonać badanie krwi. W takiej sytuacji skontaktuj się pilnie z lekarzem, a przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Przy długim leczeniu ChPL zaleca okresową kontrolę morfologii, czynności wątroby i serca oraz badania oczu. U seniorów rośnie też ryzyko, że organizm przegrzeje się w upale albo wychłodzi na mrozie, a ciśnienie spadnie po wstaniu z łóżka czy krzesła.
Alkohol, kierownica, ciąża i karmienie piersią przy promazynie
Alkohol. ChPL odnotowuje klinicznie istotne niepożądane interakcje promazyny z alkoholem. Tak jak barbiturany, środki nasenne i uspokajające czy opioidy przeciwbólowe, alkohol potęguje tłumiący wpływ promazyny na mózg i rdzeń kręgowy, co grozi depresją oddechową. Nie łącz ich.
Auto i maszyny. Promazyna powoduje senność i według ChPL osoby, które ją przyjmują, nie powinny prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Ciąża. W ciąży, a szczególnie w pierwszym trymestrze, promazyny się nie podaje. Wyjątkiem jest sytuacja, w której lekarz uzna takie leczenie za konieczne. Pochodne fenotiazyny stosowane w ciąży i tuż przed porodem mogą obniżać ciśnienie u matki i powodować niedotlenienie oraz zmiany neurologiczne u płodu, a u noworodków opisywano przedłużającą się żółtaczkę i objawy pozapiramidowe.
Karmienie piersią. Tu ChPL mówi jasno: to przeciwwskazanie. Promazyna przechodzi do pokarmu, a u karmionego dziecka może wywołać senność i zaburzyć rozwój układu nerwowego.
Inne leki. Powiedz lekarzowi o wszystkim, co przyjmujesz. Szczególnie ważne są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina) i inhibitory MAO, bo nasilają działanie uspokajające i antycholinergiczne, a także leki wydłużające odstęp QT, leki na cukrzycę, leki na nadciśnienie, lit i karbamazepina.
Uzależnienie i status psychotropu: co mówią prawo i ChPL
W rozporządzeniu z wykazem substancji psychotropowych promazyna nie figuruje, więc prawnie psychotropem nie jest. W mowie potocznej to słowo obejmuje jednak każdy lek wpływający na psychikę. ChPL nie opisuje uzależnienia.
Opisuje za to objawy po nagłym odstawieniu, które zdarzają się bardzo rzadko, przede wszystkim po długim przyjmowaniu dużych dawek: nudności, wymioty i bezsenność. Może też wrócić choroba i pojawić się objawy pozapiramidowe. Więcej o tym, które leki prawo zalicza do psychotropowych, przeczytasz w omówieniu leków psychotropowych.
Kończysz albo zmieniasz promazynę? Plan ustala lekarz
Ze względu na objawy odstawienne ChPL zaleca stopniowe odstawianie promazyny. Nie przerywaj więc leczenia na własną rękę, nawet jeśli czujesz się lepiej albo przeszkadzają ci działania niepożądane. Tempo odstawiania i ewentualny inny lek ustala lekarz.
Wyjątkiem są sytuacje, w których ChPL sama każe przerwać leczenie: gdy pojawią się dyskinezy (mimowolne ruchy, często w obrębie twarzy i języka), niewyjaśniona gorączka albo żółtaczka. Wtedy kontaktujesz się z lekarzem od razu, bez czekania na kolejną receptę.
Promazin i zamienniki: co faktycznie jest w obrocie
Produkty z promazyną dostępne w Polsce to Promazin Jelfa (z jego charakterystyki pochodzą informacje na tej stronie) i Promazine Hasco. Mają tę samą substancję czynną, ale mogą różnić się postacią i składem pomocniczym. Tabletki drażowane Promazin Jelfa zawierają laktozę, sacharozę i barwnik, który może powodować reakcje alergiczne, przy czym każda moc ma inny barwnik.
Jeśli rozważasz zamiennik ze względu na koszt, sprawdź, czym różni się lek oryginalny od zamiennika, a decyzję o zmianie produktu podejmij z lekarzem lub farmaceutą.
E-recepta na promazynę: kontynuacja i co obejmuje opłata
Online możesz przedłużyć wyłącznie leczenie, które już prowadzi lekarz i które jest udokumentowane. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 42 ust. 2) pozwala wystawić receptę na kontynuację bez badania, jeśli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji. Postawienie diagnozy i wybór pierwszego leku zawsze odbywają się na wizycie u psychiatry.
Wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a pytania dodatkowe trafiają do ciebie na czacie. Decyzja należy do lekarza i może on odmówić. Kwotę widzisz przy przycisku, zanim cokolwiek zapłacisz. Szczegóły kosztów opisujemy w artykule o tym, ile kosztuje e-recepta psychiatryczna.
- W opłacie jest: ocena wniosku i dokumentacji przez lekarza oraz pytania dodatkowe na czacie.
- Poza opłatą: sam lek, za który płacisz w aptece.
- Przy odmowie: opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
- Pełny zwrot: gdy zrezygnujesz przed rozpoczęciem oceny albo gdy problem wynika z winy operatora.
- Gdy lekarz poprosi o dokumenty, masz na nie 48 godzin.
Kryzys nie czeka na wniosek. Gdy pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia albo czujesz, że sytuacja wymyka się spod kontroli, formularz online to zła droga. Zadzwoń od razu:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, czynny całą dobę, bezpłatny
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całą dobę, bez opłat
- 112 - gdy zagrożone jest życie, Twoje albo kogoś obok
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Promazin Jelfa (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Promazin Jelfa (URPL)
- ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Jak zdobyć receptę na Promazyna - krok po kroku
- 01
Wejdź do formularzaKliknij przycisk wniosku i otwórz krótki formularz online. Nazwa leku jest już wpisana.
- 02
Wypełnij wniosekPodaj dane, potwierdź nazwę i dawkę leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.
- 03
Opłać konsultację250,00 zł BLIK-iem lub kartą. Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku.
- 04
Lekarz weryfikujeWniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu i ocenia jego zasadność.
- 05
Kod e-mailPo akceptacji dostajesz 4-cyfrowy kod recepty e-mailem. Realizujesz go w dowolnej aptece, podając kod i PESEL.
Kontynuujesz leczenie?
E-Recepta Psychiatryczna · 250,00 zł
Częste pytania - Promazyna
Do czego służy promazyna?
Ma dwa zarejestrowane zastosowania: krótkie leczenie dodatkowe pobudzenia psychoruchowego o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu oraz łagodzenie pobudzenia i niepokoju u seniorów. Tak mówi Charakterystyka Produktu Leczniczego. Bezsenność nie jest jej wskazaniem, a senność to działanie niepożądane. Lek jest przeznaczony dla dorosłych i wydawany na receptę.
Jak szybko zaczyna działać promazyna?
ChPL nie podaje konkretnej godziny początku działania. Wiadomo natomiast, że lek szybko przechodzi z układu pokarmowego do krwi, a jego działanie lecznicze utrzymuje się przez kilka dni, kilka tygodni albo dłużej. Ilość leku we krwi nie mówi wprost, jak mocno on działa, więc o skuteczności rozstrzyga lekarz, oceniając twoje objawy.
Czy od promazyny można się uzależnić?
ChPL nie opisuje uzależnienia od promazyny i nie jest ona na wykazie substancji psychotropowych. Zdarza się natomiast, choć bardzo rzadko, że nagłe przerwanie leczenia, zwłaszcza po długim braniu wysokich dawek, daje nudności, wymioty i bezsenność albo nawrót choroby. Dlatego ChPL zaleca odstawianie stopniowe, zawsze w porozumieniu z lekarzem.
Czy przy promazynie można wypić alkohol?
Nie łącz promazyny z alkoholem. Charakterystyka uznaje to połączenie za klinicznie istotną interakcję: alkohol wzmacnia tłumiący wpływ promazyny na ośrodkowy układ nerwowy, co grozi depresją oddechową. Ryzyko rośnie, jeśli przyjmujesz też leki nasenne, uspokajające albo opioidowe leki przeciwbólowe.
Czy po promazynie się tyje?
Może się tak zdarzyć: przybieranie na wadze ChPL wymienia wśród działań niepożądanych, a częstość tego objawu podaje jako nieznaną. Lista obejmuje też wzmożone pragnienie i zmiany poziomu cukru we krwi. Jeśli zauważysz, że waga rośnie, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie, bo ChPL zaleca jego stopniowe odstawianie.
Jak odstawić promazynę, żeby było bezpiecznie?
Wyłącznie stopniowo i według planu ustalonego z lekarzem. Gwałtowne przerwanie terapii, szczególnie gdy wysokie dawki brano przez długi czas, grozi według ChPL nudnościami, wymiotami, bezsennością, powrotem choroby i objawami pozapiramidowymi. Natychmiastowego kontaktu z lekarzem wymagają dyskinezy, niewyjaśniona gorączka lub żółtaczka.
Czy receptę na promazynę dostanę przez internet?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia prowadzonego już przez lekarza i masz dokumentację. Wypełniasz formularz, wniosek ocenia lekarz, a pytania dodatkowe zadaje na czacie. Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Rozpoczęcie leczenia promazyną wymaga wizyty u psychiatry.
Inne leki na receptę online
Konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · MEDINOW Sp. z o.o.. Zasady publikacji opisują nasze wytyczne redakcyjne.