receptopunkt / Leki / Kwas walproinowy (walproinian)
Lek na receptę (Rp)
Kwas walproinowy (walproinian) w praktyce: wskazania, ryzyko w ciąży i zasady recepty
Kwas walproinowy (walproinian) jest lekiem przeciwpadaczkowym, a w psychiatrii działa jako stabilizator nastroju (normotymik). Według ChPL ma dwa wskazania: padaczkę oraz epizody manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD), kiedy lit odpada z powodu przeciwwskazań albo złej tolerancji.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę wniosku, nie za dokument
Kwas walproinowy (walproinian) - najważniejsze informacje
Postaci doustne wydaje się na receptę (Rp). Mówimy to od razu, bez drobnego druku: walproinian niesie wysokie ryzyko wad wrodzonych i zaburzeń rozwoju dziecka, dlatego dziewczęta i kobiety w wieku rozrodczym obejmuje program zapobiegania ciąży.
Na co stosuje się kwas walproinowy: padaczka i mania
Walproinian (sól sodowa razem z kwasem walproinowym, kod ATC N03AG01) należy do leków przeciwdrgawkowych. ChPL produktu Depakine Chrono wymienia dwa obszary zastosowania.
U osób poniżej 18 lat skuteczność w leczeniu epizodów manii nie została ustalona. Kontynuację leczenia walproinianem po ustąpieniu ostrej manii można rozważać u osób, które dobrze na niego odpowiedziały. W manii ChPL stawia walproinian jako opcję na sytuację, gdy węglan litu jest przeciwwskazany lub źle tolerowany.
- padaczka: napady uogólnione (miokloniczne, toniczno-kloniczne, atoniczne, nieświadomości) i napady częściowe, w tym wtórnie uogólnione oraz zespół Lennoxa-Gastauta;
- epizody maniakalne w ChAD, kiedy leczenie litem nie wchodzi w grę z powodu przeciwwskazań albo pacjent źle je znosi.
Jak działa walproinian i po jakim czasie
Najlepiej uzasadniona hipoteza mówi, że walproinian zwiększa w mózgu stężenie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), głównego neuroprzekaźnika hamującego. Część działania wiąże się prawdopodobnie z jego metabolitami i bezpośrednim wpływem na błonę neuronów.
Lek wchłania się prawie w całości, okres półtrwania wynosi 15 do 17 godzin, a stałe stężenie we krwi osiąga się w ciągu 2 do 4 dni. Ile dni mija do ustąpienia objawów manii, tego ChPL nie określa; lekarz ustala dawkę według reakcji na leczenie, szukając najniższej, która działa.
Ciąża, antykoncepcja i ojcostwo: najważniejsze ostrzeżenie
Przy ChAD walproinian jest w ciąży przeciwwskazany, a kobieta w wieku rozrodczym może go przyjmować wyłącznie po spełnieniu warunków programu zapobiegania ciąży. W padaczce ciąża również wyklucza ten lek, o ile istnieje odpowiednie leczenie alternatywne, a u kobiet w wieku rozrodczym lek jest przeciwwskazany, jeśli nie są spełnione wymogi tego programu. Niezależnie od wskazania ChPL zastrzega, że walproinianu nie należy stosować u dziewcząt ani u kobiet w wieku rozrodczym, jeżeli inne metody leczenia są skuteczne i dobrze tolerowane.
Liczby z ChPL: u dzieci matek z padaczką leczonych samym walproinianem ciężkie wady wrodzone pojawiały się w około 11% przypadków, podczas gdy w populacji ogólnej odsetek ten wynosi około 2-3%. Wśród dzieci w wieku przedszkolnym, które były narażone na lek przed urodzeniem, opóźnienia rozwoju dotyczyły nawet 30-40%, a sześciolatki miały iloraz inteligencji średnio o 7-10 punktów niższy niż dzieci narażone na inne leki przeciwpadaczkowe. Nie ustalono dawki, poniżej której ryzyko znika.
- przed rozpoczęciem leczenia trzeba wykluczyć ciążę testem z krwi;
- przez cały czas leczenia potrzebna jest skuteczna antykoncepcja bez przerw, także gdy nie miesiączkujesz; leki z estrogenem mogą przy tym osłabiać działanie walproinianu;
- co najmniej raz w roku specjalista ocenia, czy walproinian jest nadal właściwy, i omawia formularz corocznego potwierdzenia ryzyka;
- przy każdym wydaniu w aptece dostajesz kartę pacjenta, a farmaceuta przypomina, by nie przerywać leczenia samodzielnie;
- gdy planujesz ciążę albo ją podejrzewasz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym;
- jeśli jesteś mężczyzną: u dziecka poczętego podczas twojego leczenia możliwe jest ryzyko zaburzeń neurorozwojowych; ChPL zaleca rozmowę o antykoncepcji (twojej i partnerki) w czasie terapii i co najmniej 3 miesiące po jej zakończeniu, a w tym okresie nie oddawaj nasienia.
Badania kontrolne: wątroba, krew i trzustka
Czynność wątroby sprawdza się przed startem leczenia i okresowo w ciągu pierwszych 6 miesięcy, ponieważ to wtedy, zwykle od 2. do 12. tygodnia, opisano większość zaburzeń jej pracy. Przed rozpoczęciem leczenia i przed zabiegiem operacyjnym zaleca się też morfologię z płytkami krwi i badania krzepnięcia.
Nagłe osłabienie, utrata apetytu, senność, nawracające wymioty, ból brzucha lub żółknięcie skóry to sygnał, by bez zwłoki skontaktować się z lekarzem. Za silnym bólem brzucha może stać zapalenie trzustki, natomiast wymioty z zaburzeniami świadomości i niezbornością ruchów bywają objawem zbyt wysokiego stężenia amoniaku we krwi.
Skutki uboczne kwasu walproinowego według częstości
Tabela zbiera działania z punktu 4.8 ChPL Depakine Chrono w kolejności od najczęstszych. Biegunka na początku leczenia zwykle mija po kilku dniach.
| Jak często | Co może wystąpić przy walproinianie |
|---|---|
| Bardzo często (u 10 i więcej osób na 100) | Drżenie i nudności. |
| Często (u 1-10 osób na 100) | Przybieranie na wadze, obniżony poziom sodu we krwi, niedokrwistość, zmniejszona liczba płytek krwi, senność, ból głowy, zawroty głowy, kłopoty z pamięcią, stany splątania, wymioty i biegunka, bóle żołądka, przerost dziąseł, stany zapalne jamy ustnej, utrata włosów, zaburzenia regularności miesiączek, nietrzymanie moczu, pogorszenie słuchu, uszkodzenie wątroby. |
| Niezbyt często (od 1 na 1000 do 1 na 100 osób) | Zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, brak miesiączki, zmniejszenie gęstości kości i złamania. |
| Rzadko (od 1 na 10 000 do 1 na 1000 osób) | Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), podwyższony amoniak, otyłość, zespół policystycznych jajników, niepłodność męska. |
Walproinian a alkohol, prowadzenie auta i inne leki
Walproinian jest ponadto przeciwwskazany przy ostrym lub przewlekłym zapaleniu wątroby, przebytym ciężkim zapaleniu wątroby u ciebie lub w rodzinie, porfirii, chorobach mitochondrialnych wywołanych mutacją genu POLG, zaburzeniach cyklu mocznikowego oraz pierwotnym niedoborze karnityny, który nie jest wyrównany.
- Alkohol: ChPL wprost nie zaleca picia alkoholu w trakcie leczenia walproinianem.
- Prowadzenie pojazdów: walproinian bywa przyczyną senności, szczególnie gdy przyjmujesz go z innymi lekami przeciwdrgawkowymi lub benzodiazepinami, i ChPL wymaga uprzedzenia o tym kierowców oraz osób obsługujących maszyny; przy senności nie siadaj za kierownicą i nie pracuj przy maszynach.
- Przeciwwskazane połączenie: meflochina (lek przeciwmalaryczny) obniża próg drgawkowy i przyspiesza rozkład walproinianu.
- Niezalecane połączenie: antybiotyki karbapenemowe, które w ciągu dwóch dni mogą obniżyć stężenie walproinianu o 60-100%, czasem z drgawkami. Wymagają kontroli lekarza: lamotrygina (ryzyko ciężkiej wysypki), kwas acetylosalicylowy, leki przeciwzakrzepowe zależne od witaminy K, klozapina, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina.
- Karmienie piersią: walproinian przenika do mleka w ilości 1-10% stężenia we krwi matki; o karmieniu albo leczeniu decydujesz z lekarzem.
Walproinian: ryzyko uzależnienia i status leku psychotropowego
Walproinianu nie ma na wykazie substancji psychotropowych, więc jego recepta nie podlega zasadom dla leków grup P i N. ChPL nie opisuje też uzależnienia od tego leku.
Zawiera natomiast ostrzeżenie wspólne dla leków przeciwpadaczkowych: metaanaliza badań wykazała niewielki wzrost ryzyka myśli i zachowań samobójczych. Jeśli zauważysz u siebie takie myśli albo wyraźne pogorszenie nastroju, od razu poradź się lekarza.
Odstawienie i zmiana leku: decyduje specjalista
ChPL nie przewiduje samodzielnego przerywania leczenia, a farmaceuta ma obowiązek przypomnieć o tym pacjentce przy każdym wydaniu leku. Zmianę na inny lek, zwłaszcza przed planowaną ciążą, prowadzi specjalista doświadczony w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej. W padaczce zmiana jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych może nasilić napady, dlatego wymaga nadzoru.
Depakine Chrono, Convulex i inne nazwy
W obrocie są m.in. Depakine Chrono, Depakine Chronosphere, Depakine, Convulex, Convival Chrono, ValproLEK i Absenor. Dostępne postaci to tabletki o przedłużonym uwalnianiu (także powlekane, np. 200 mg + 87 mg i 333 mg + 145 mg sodu walproinianu z kwasem walproinowym), kapsułki miękkie, syrop i granulat o przedłużonym uwalnianiu w saszetkach. Postaci doustne mają kategorię Rp, a postać do wstrzykiwań kategorię Lz. Produkty różnią się postacią i sposobem uwalniania, więc zamianę ustal z lekarzem.
Recepta na kontynuację leczenia online i co obejmuje opłata
Receptę bez badania lekarz może wystawić, jeśli jest potrzebna do kontynuacji leczenia i uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej. Kwasu walproinowego nie kupisz bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podróbką o nieznanym składzie.
U nas wypełniasz formularz z wywiadem, a wniosek o e-receptę psychiatryczną ocenia lekarz (lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), który może dopytać na czacie. To wyłącznie kontynuacja leczenia ustalonego przez specjalistę. Jeśli jesteś kobietą w wieku rozrodczym, lekarz zapyta o antykoncepcję i coroczną kontrolę u specjalisty, a bez tych informacji może odmówić. O kosztach leczenia padaczki i refundacji przeczytasz w poradniku koszt leczenia padaczki.
- Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
- Pełny zwrot przysługuje tylko przy rezygnacji przed rozpoczęciem oceny albo z winy operatora.
| Pozycja | Czy jest w opłacie za ocenę wniosku |
|---|---|
| Ocena wniosku i dokumentacji przez lekarza | Tak, za to płacisz. |
| Pytania dodatkowe lekarza na czacie | Tak, bez dopłaty. |
| E-recepta na walproinian | Tylko jeśli lekarz uzna ją za medycznie uzasadnioną. |
| Badania wątroby i morfologia | Nie, wykonujesz je osobno w laboratorium. |
| Coroczna kontrola u specjalisty w programie zapobiegania ciąży | Nie, to wizyta u psychiatry lub neurologa w innym podmiocie albo w NFZ. |
Kryzys nie czeka na wniosek. Gdy pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia albo czujesz, że sytuacja wymyka się spod kontroli, formularz online to zła droga. Zadzwoń od razu:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, czynny całą dobę, bezpłatny
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całą dobę, bez opłat
- 112 - gdy zagrożone jest życie, Twoje albo kogoś obok
Preparaty z tą substancją
Grupa leków
Źródła
Jak zdobyć receptę na Kwas walproinowy (walproinian) - krok po kroku
- 01
Wejdź do formularzaKliknij przycisk wniosku i otwórz krótki formularz online. Nazwa leku jest już wpisana.
- 02
Wypełnij wniosekPodaj dane, potwierdź nazwę i dawkę leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.
- 03
Opłać konsultację59,00 zł BLIK-iem lub kartą. Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku.
- 04
Lekarz weryfikujeWniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu i ocenia jego zasadność.
- 05
Kod e-mailPo akceptacji dostajesz 4-cyfrowy kod recepty e-mailem. Realizujesz go w dowolnej aptece, podając kod i PESEL.
Kontynuujesz leczenie?
E-Recepta · 59,00 zł
Częste pytania - Kwas walproinowy (walproinian)
W jakich chorobach stosuje się walproinian?
ChPL wymienia padaczkę (napady uogólnione i częściowe) oraz epizody manii w ChAD, jeśli lit jest przeciwwskazany albo źle go znosisz. Po opanowaniu ostrej manii można rozważać kontynuację u osób, które dobrze odpowiedziały na lek. Decyzję o włączeniu podejmuje specjalista.
Kiedy walproinian zaczyna działać?
Czasu do ustąpienia objawów manii ChPL nie określa. Podaje za to, że lek osiąga stabilne stężenie we krwi po 2-4 dniach, a jego okres półtrwania to 15-17 godzin. Lekarz dobiera dawkę do odpowiedzi klinicznej, więc jeśli poprawa nie przychodzi, omów to z nim zamiast zmieniać przyjmowanie samodzielnie.
Czy kwas walproinowy uzależnia?
ChPL nie opisuje uzależnienia od walproinianu i nie ma go na wykazie substancji psychotropowych. Nie oznacza to, że możesz go dowolnie odstawić: w padaczce zmiana leków przeciwpadaczkowych może nasilić napady, a farmaceuta przy każdym wydaniu przypomina, by nie przerywać leczenia samodzielnie. Przerwanie lub zmianę leku planuje specjalista.
Czy w trakcie leczenia walproinianem można pić alkohol?
Nie, ChPL odradza alkohol przez cały czas przyjmowania walproinianu. Lek sam może powodować senność, a ChPL ostrzega też przed ryzykiem uszkodzenia wątroby, której czynność kontroluje się zwłaszcza w pierwszych 6 miesiącach leczenia. Jeśli pijesz alkohol regularnie, powiedz o tym lekarzowi, bo ma to znaczenie dla oceny bezpieczeństwa.
Czy po walproinianie można przytyć?
Może tak być: ChPL zalicza przybieranie na wadze do działań częstych, które występują u 1-10 osób na 100. ChPL każe uprzedzić o tym pacjenta przed leczeniem i podjąć kroki, by to ryzyko ograniczać. U kobiet wzrost masy ciała ma dodatkowe znaczenie, bo jest jednym z czynników zespołu policystycznych jajników.
Jak bezpiecznie przerwać leczenie walproinianem?
Tylko pod nadzorem specjalisty. ChPL nie przewiduje samodzielnego przerywania, a farmaceuta przypomina o tym przy wydaniu leku. Nawet gdy podejrzewasz ciążę, nie odstawiaj leku sama, tylko niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który oceni leczenie i rozważy zmianę na alternatywne.
Czy receptę na kwas walproinowy przedłużę online?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia prowadzonego przez specjalistę i masz dokumentację. Walproinian jest na receptę (Rp) i nie jest substancją psychotropową. U kobiet w wieku rozrodczym lekarz sprawdzi, czy spełniasz warunki programu zapobiegania ciąży, w tym coroczną kontrolę u specjalisty. Decyzję podejmuje lekarz i może odmówić.
Inne leki na receptę online
Konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301) · MEDINOW Sp. z o.o.. Zasady publikacji opisują nasze wytyczne redakcyjne.