receptopunkt / Porady / Rodzaje bólu głowy i co na nie pomaga
Rodzaje bólu głowy i co na nie pomaga
Bóle głowy dzielą się przede wszystkim na napięciowe, migrenowe i klasterowe, a osobną grupę tworzą bóle wtórne, które są objawem innej choroby albo skutkiem nadużywania leków przeciwbólowych. Rodzaj bólu rozpoznaje się po miejscu, charakterze, czasie trwania i objawach towarzyszących. Od tego zależy, co pomoże i czy potrzebna jest pilna pomoc.
Spis treści
Bóle głowy rodzaje - krótka tabela objawów
Najczęstsze rodzaje bólu głowy różnią się miejscem, siłą i tym, jak długo trwa napad. Poniższe zestawienie pomaga wstępnie nazwać to, co czujesz, ale nie zastępuje rozmowy z lekarzem. Ten sam człowiek może mieć więcej niż jeden typ bólu, na przykład migrenę i bóle napięciowe w gorszych tygodniach.
- Ból napięciowy: obustronny, uciskający jak opaska, słaby lub umiarkowany, nie nasila się przy chodzeniu po schodach, trwa od pół godziny do kilku dni.
- Migrena: zwykle jednostronny, pulsujący, umiarkowany lub silny, z nudnościami albo nadwrażliwością na światło i dźwięk, trwa od kilku godzin do trzech dni.
- Ból klasterowy: bardzo silny, zawsze po jednej stronie, wokół oka lub skroni, z łzawieniem i zatkanym nosem po tej stronie, trwa od kwadransa do trzech godzin i wraca seriami.
- Ból z nadużywania leków: codzienny lub prawie codzienny, pojawia się u osób, które przez miesiące często sięgają po leki przeciwbólowe.
- Ból wtórny: towarzyszy innej chorobie, na przykład infekcji, zapaleniu zatok, nadciśnieniu, urazowi głowy.
Jeśli twój ból nie pasuje do żadnego opisu albo zmienił charakter, to też jest informacja dla lekarza. Zmiana dotychczasowego wzorca bólu głowy jest jednym z powodów, dla których lekarz zleca dalszą diagnostykę.
Napięciowe bóle głowy
Napięciowe bóle głowy to najczęstszy rodzaj bólu głowy: tępy, uciskający, obejmujący czoło, skronie albo całą głowę. Wiele osób opisuje go jako za ciasną czapkę. Zwykle nie towarzyszą mu wymioty, a codzienne czynności da się wykonywać, choć z wysiłkiem.
Sprzyjają mu stres, niewyspanie, długa praca przy komputerze, pochylona sylwetka, zaciskanie zębów i pomijanie posiłków. Często idzie w parze z napiętymi mięśniami karku i barków. Bóle napięciowe mogą być epizodyczne, czyli pojawiać się od czasu do czasu, albo przewlekłe, gdy ból trwa przez większość dni w miesiącu.
Pomaga przerwa od ekranu, ruch, rozciąganie karku, regularny sen i posiłki. Przy przewlekłej postaci lekarz może zaproponować leczenie zapobiegawcze, a czasem skierować na fizjoterapię albo psychoterapię, bo nauka radzenia sobie z napięciem zmniejsza liczbę dni z bólem.
Klasterowe bóle głowy
Klasterowe bóle głowy to rzadki, ale wyjątkowo silny ból, który pojawia się seriami, czyli klasterami, po jednej stronie głowy, za okiem albo w okolicy skroni. Napad zaczyna się nagle, trwa od kwadransa do kilku godzin i potrafi wracać nawet kilka razy na dobę, często o tej samej porze, także w nocy.
Typowe są objawy po stronie bólu: łzawienie, zaczerwienione oko, opadająca powieka, zatkany albo cieknący nos, pocenie się twarzy. Chory zwykle nie może usiedzieć w miejscu i chodzi po pokoju, podczas gdy przy migrenie ludzie raczej kładą się w ciemnym pokoju. Seria trwa tygodnie lub miesiące, potem przychodzi przerwa.
Ból klasterowy wymaga rozpoznania przez lekarza, najlepiej neurologa. Leczenie napadu obejmuje wdychanie czystego tlenu i tryptany w postaci, która działa szybciej niż tabletka, a w czasie serii lekarz dobiera leczenie zapobiegawcze, na przykład werapamil. Zwykłe tabletki przeciwbólowe przy klasterach zwykle nie wystarczają, a alkohol w czasie serii potrafi wywołać napad.
Migrena a zwykły ból głowy
Migrena różni się od zwykłego bólu głowy tym, że jest chorobą neurologiczną z powtarzającymi się napadami, a nie jednorazową reakcją na zmęczenie. Ból jest zwykle pulsujący, często jednostronny, nasila się przy ruchu i schylaniu, a do tego dochodzą nudności, wymioty albo nadwrażliwość na światło i hałas.
U części osób napad poprzedza aura: migoczące plamy, zygzaki w polu widzenia, mrowienie dłoni czy twarzy, które mijają w ciągu godziny. Migrena ma też swoje wyzwalacze, na przykład niedospanie, głód, alkohol, zmiany hormonalne w cyklu czy silny stres.
Zwykły ból napięciowy pozwala zwykle pracować dalej, migrena często wyłącza z dnia. Jeśli ataki są częste, długie albo słabo reagują na leki dostępne w aptece, porozmawiaj z lekarzem o leczeniu na receptę, bo przy migrenie stosuje się leki, które celują w mechanizm napadu, a nie tylko w ból.
Częste i codzienne bóle głowy - skąd się biorą?
Częste i codzienne bóle głowy mają zwykle jedną z kilku przyczyn: przewlekły ból napięciowy, migrenę, która z czasem stała się przewlekła, nadużywanie leków przeciwbólowych albo chorobę, która daje ból wtórny. Mówi się o przewlekłym bólu, gdy głowa boli przez więcej niż połowę dni w miesiącu i trwa to dłużej niż trzy miesiące.
Codzienny ból głowy może też wynikać z rzeczy prozaicznych: zbyt małej ilości wody, nadmiaru kawy i jej nagłego odstawienia, chrapania i bezdechów w czasie snu, nieskorygowanej wady wzroku, długiego siedzenia w jednej pozycji. Znaczenie mają też nadciśnienie, choroby zatok, problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym i zaburzenia nastroju.
Przy codziennym bólu pomaga dzienniczek. Zapisuj przez kilka tygodni, kiedy boli, jak mocno, co go poprzedziło i jakie leki bierzesz. Z takimi notatkami lekarz szybciej odróżni migrenę od bólu napięciowego i wychwyci nadużywanie leków.
Ból głowy z odstawienia leków przeciwbólowych
Ból głowy związany z lekami pojawia się wtedy, gdy leki przeciwbólowe brane są zbyt często i przez długi czas, a organizm reaguje na nie paradoksalnie: ból wraca coraz częściej. Według międzynarodowej klasyfikacji ryzyko rośnie, gdy proste leki przeciwbólowe przyjmuje się przez 15 lub więcej dni w miesiącu, a tryptany czy leki złożone przez 10 lub więcej dni, przez ponad trzy miesiące.
Leczenie polega na odstawieniu nadużywanego leku albo ograniczeniu go, najlepiej pod opieką lekarza. Przez pierwsze dni ból zwykle się nasila, co wiele osób odbiera jako dowód, że lek był potrzebny. To przejściowe. Lekarz może w tym czasie zaproponować leczenie pomostowe i zapobiegawcze, żeby łatwiej przejść odstawienie.
Nie odstawiaj samodzielnie leków, które biorą udział w leczeniu innej choroby, i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem. Jeśli bierzesz leki z kodeiną albo inne silniejsze preparaty, odstawienie zawsze ustal z lekarzem.
Kiedy ból głowy wymaga pilnej pomocy
Ból głowy wymaga pilnej pomocy, gdy jest nagły i najsilniejszy w życiu albo towarzyszą mu objawy neurologiczne. W takiej sytuacji dzwoń pod 112 albo jedź na SOR, a nie zamawiaj teleporady. Nowy, silny ból głowy, którego wcześniej nie znałeś, wymaga badania na miejscu, bo przez internet lekarz nie zbada ci odruchów ani dna oka.
- nagły ból jak uderzenie pioruna, w kilka sekund osiągający maksimum
- zaburzenia mowy, opadnięty kącik ust, drętwienie lub osłabienie połowy ciała
- sztywność karku z gorączką, wysypka, splątanie
- ból po urazie głowy, zwłaszcza z wymiotami lub sennością
- pierwszy w życiu silny ból głowy po 50. roku życia
- ból, który budzi w nocy i stopniowo się nasila przez kolejne dni
- ból głowy w ciąży lub połogu z obrzękami i zaburzeniami widzenia
Leki na ból głowy na receptę
Leki na ból głowy na receptę dobiera lekarz do rodzaju bólu: inne stosuje się przy migrenie, inne przy klasterach, a jeszcze inne przy przewlekłym bólu napięciowym. Zanim przepisze lek, pyta o choroby serca, ciśnienie, ciążę, inne przyjmowane leki i to, jak często dotąd sięgałeś po tabletki.
Przy migrenie lekarz najczęściej rozważa tryptany, na przykład sumatryptan albo eletryptan, a gdy ataki są częste, leczenie zapobiegawcze. Przy przewlekłym bólu napięciowym stosuje się czasem małe dawki leków przeciwdepresyjnych z grupy trójpierścieniowych, które działają tu przeciwbólowo, a nie na nastrój. Przy klasterach lekarz dobiera leczenie napadu i serii.
Jeśli lekarz już rozpoznał u ciebie rodzaj bólu i leczysz się stałym lekiem, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację. E-konsultacja kosztuje 59,00 zł. Lekarz ocenia wniosek, może dopytać o szczegóły na czacie i może odmówić wystawienia recepty, jeśli uzna, że potrzebne jest badanie. Recepta z serwisu jest pełnopłatna.
Załatw to od razu
E-Recepta · 59,00 zł
Leki z tej grupy
Opisy leków stosowanych w tej chorobie znajdziesz w kategorii Ból i stany zapalne, np. Dexak, Nimesil, Biofenac, DicloDuo.
Częste pytania
Jakie są rodzaje bólu głowy?
Najczęstsze to ból napięciowy, migrena i ból klasterowy, czyli tak zwane bóle pierwotne. Do tego dochodzą bóle wtórne, które są objawem innej choroby lub urazu, oraz ból z nadużywania leków przeciwbólowych. Rodzaj bólu ocenia się po miejscu, charakterze, czasie trwania i objawach towarzyszących.
Co oznaczają codzienne bóle głowy?
Najczęściej przewlekły ból napięciowy, przewlekłą migrenę albo ból z nadużywania leków przeciwbólowych. Czasem stoi za nimi nadciśnienie, bezdech senny, wada wzroku albo zaburzenia nastroju. Codzienny ból głowy trwający tygodnie to powód do wizyty u lekarza, najlepiej z dzienniczkiem bólu.
Czym różni się ból klasterowy od migreny?
Ból klasterowy jest krótszy, ale silniejszy, zawsze po tej samej stronie wokół oka, z łzawieniem i zatkanym nosem, i wraca seriami przez tygodnie. Migrena trwa dłużej, zwykle od kilku godzin do trzech dni, daje nudności i nadwrażliwość na światło. Przy klasterach chory chodzi niespokojnie, przy migrenie raczej leży w ciemności.
Czy ból głowy można leczyć przez teleporadę?
Kontynuację leczenia rozpoznanego wcześniej bólu głowy często da się prowadzić zdalnie. Nowy, silny albo zmieniony ból głowy wymaga badania na miejscu, a objawy alarmowe wymagają wezwania pomocy pod 112.