recepto·punkt

receptopunkt / Porady / Bolące stawy - przyczyny i co pomaga

Bolące stawy - przyczyny i co pomaga

Ból stawów najczęściej wynika z przeciążenia albo zmian zwyrodnieniowych, ale może też być objawem zapalenia, dny moczanowej czy infekcji wirusowej. O przyczynie dużo mówi to, ile stawów boli, czy są obrzęknięte i jak długo trwa poranna sztywność. Ból z obrzękiem, gorączką albo w wielu stawach naraz wymaga oceny lekarza.

Spis treści
  1. Ból stawów - najczęstsze przyczyny
  2. Ból wielu stawów naraz
  3. Ból stawów rano
  4. Dna moczanowa
  5. Badania krwi przy bólu stawów
  6. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Ból stawów - najczęstsze przyczyny

Najczęstsze przyczyny bólu stawów to przeciążenie, uraz i choroba zwyrodnieniowa, rzadziej choroby zapalne, dna moczanowa albo infekcja. Pierwszym krokiem do ustalenia przyczyny jest sprawdzenie, czy boli jeden staw, czy kilka.

Ból jednego stawu po wysiłku, bez obrzęku, zwykle wynika z przeciążenia ścięgien i więzadeł wokół niego. Ból narastający latami, który nasila się pod koniec dnia, typowo towarzyszy zwyrodnieniu. Nagły ból z obrzękiem i zaczerwienieniem przemawia za zapaleniem.

  • Przeciążenie i urazy - po sporcie, pracy fizycznej, nagłej zmianie aktywności
  • Choroba zwyrodnieniowa - kolana, biodra, kręgosłup, stawy palców
  • Choroby zapalne - RZS, łuszczycowe zapalenie stawów, spondyloartropatie
  • Dna moczanowa - napady bólu, najczęściej palucha
  • Infekcje wirusowe - przejściowe bóle stawów przy grypie i innych infekcjach
  • Bakteryjne zapalenie stawu - rzadkie, ale wymaga pilnego leczenia

Znaczenie ma też wiek. U młodych osób częściej bolą stawy po urazach sportowych albo w przebiegu chorób zapalnych, u starszych przeważa zwyrodnienie i dna. Ból stawów u dziecka z gorączką, utykaniem lub wysypką zawsze wymaga oceny pediatry.

Ból wielu stawów naraz

Ból wszystkich lub wielu stawów naraz najczęściej towarzyszy infekcji wirusowej i mija razem z nią. Jeśli jednak utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni, a stawy są obrzęknięte, trzeba wykluczyć chorobę zapalną.

Przy grypie, COVID-19 czy innych infekcjach bolą stawy i mięśnie, pojawia się gorączka i osłabienie. Po kilku dniach, maksymalnie po kilku tygodniach, dolegliwości ustępują. Niektóre wirusy, np. parwowirus B19, potrafią wywołać bóle stawów dłoni utrzymujące się dłużej.

Symetryczny ból i obrzęk drobnych stawów dłoni lub stóp po obu stronach ciała jest typowy dla reumatoidalnego zapalenia stawów. Bóle wielu stawów z wysypką, owrzodzeniami w jamie ustnej albo nadwrażliwością na słońce mogą wskazywać na toczeń.

Ból wielu stawów i mięśni bez obrzęku, z przewlekłym zmęczeniem i złym snem, bywa związany z fibromialgią albo niedoczynnością tarczycy. Tu też pomaga badanie przez lekarza i proste badania krwi.

Ból stawów rano

Ból i sztywność stawów rano, trwające dłużej niż pół godziny i słabnące w miarę ruchu, sugerują chorobę zapalną. Krótka sztywność, która mija po kilku minutach, bardziej pasuje do zmian zwyrodnieniowych.

Przy zapaleniu stawów w nocy w stawie gromadzi się płyn i obrzęk, dlatego rano trudno zacisnąć pięść czy zapiąć guziki. Ciepła woda i ruch pomagają rozruszać dłonie. W zwyrodnieniu stawy rozchodzą się szybko, ale ból wraca po obciążeniu.

Ranny ból krzyża, który budzi nad ranem i słabnie przy ruchu, a nie w spoczynku, u osoby przed czterdziestką może być objawem zapalnej choroby kręgosłupa. To sygnał, by porozmawiać z lekarzem o skierowaniu do reumatologa.

Dna moczanowa

Dna moczanowa polega na tym, że w stawie wytrącają się kryształy kwasu moczowego, a organizm odpowiada na nie gwałtownym zapaleniem: pojawia się nagły, bardzo silny ból z obrzękiem i zaczerwienieniem. Najczęściej zajmuje staw u podstawy palucha, ale może też kolano, kostkę czy nadgarstek.

Napad zaczyna się zwykle w nocy. Staw jest gorący, lśniący, a nawet dotknięcie kołdrą boli. Wywołać go może obfity posiłek z mięsem lub owocami morza, alkohol, zwłaszcza piwo, słodzone napoje, odwodnienie albo niektóre leki moczopędne.

  • Napad leczy się lekami przeciwzapalnymi, np. NLPZ albo kolchicyną, według decyzji lekarza
  • Po napadzie lekarz ocenia potrzebę stałego leczenia obniżającego kwas moczowy
  • Pomaga picie wody, ograniczenie alkoholu i słodzonych napojów, redukcja masy ciała
  • Gorący, czerwony staw z gorączką trzeba odróżnić od zakażenia stawu

Wysoki kwas moczowy we krwi nie zawsze oznacza dnę, a w czasie napadu bywa nawet prawidłowy. Pewne rozpoznanie daje wykrycie kryształów w płynie pobranym ze stawu.

Nieleczona dna z czasem daje coraz częstsze napady, a kryształy mogą tworzyć guzki pod skórą, tzw. guzki dnawe, i uszkadzać nerki. Dlatego po pierwszym napadzie warto wrócić do lekarza, gdy ból minie, i omówić badania kontrolne.

Badania krwi przy bólu stawów

Przy bólu stawów lekarz zleca najczęściej morfologię, CRP i OB, a w zależności od objawów także czynnik reumatoidalny, anty-CCP, kwas moczowy i badania tarczycy. Zestaw badań zależy od tego, czy podejrzewa zapalenie, dnę czy inną chorobę.

  • Morfologia - anemia i zmiany w krwinkach przy zapaleniu
  • CRP i OB - wskaźniki stanu zapalnego
  • RF i anty-CCP - przy podejrzeniu RZS
  • Kwas moczowy - przy podejrzeniu dny
  • TSH - przy bólach z przewlekłym zmęczeniem
  • ANA - przy podejrzeniu chorób tkanki łącznej

Prawidłowe wyniki nie wykluczają choroby stawów, a pojedynczy nieprawidłowy wynik nie przesądza o niej. Do tego dochodzą badania obrazowe, czyli RTG lub USG stawów, zlecane po badaniu fizykalnym.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Przy bólu stawów lekarz najczęściej zaczyna od NLPZ w postaci żelu lub doustnej albo od paracetamolu, dobierając je do wieku, żołądka, nerek i ciśnienia. Przy jednym bolącym stawie, np. kolanie lub dłoni, dobrze sprawdzają się preparaty miejscowe.

Doustne NLPZ, np. naproksen, ibuprofen czy diklofenak, łagodzą ból i obrzęk, ale przy dłuższym stosowaniu obciążają żołądek i nerki. Dlatego lekarz może dodać lek osłonowy z grupy inhibitorów pompy protonowej albo zalecić inne leczenie.

W chorobach zapalnych same leki przeciwbólowe nie wystarczą, bo nie zatrzymują niszczenia stawów. Potrzebne jest leczenie u reumatologa. Jeśli masz rozpoznaną przyczynę bólu i stałe leczenie, lekarz w e-konsultacji za 59,00 zł może ocenić wniosek o receptę. Przy nowym bólu z obrzękiem, gorączką albo zaczerwienieniem stawu potrzebne jest badanie na miejscu.

Załatw to od razu

E-Recepta · 59,00 zł

Złóż wniosek o e-receptę

Leki z tej grupy

Opisy leków stosowanych w tej chorobie znajdziesz w kategorii Ból i stany zapalne, np. Tiocolis, Ketonal, Dexak, Nimesil.

Częste pytania

Co oznacza ból wszystkich stawów?

Najczęściej towarzyszy infekcji wirusowej, takiej jak grypa, i mija razem z nią. Jeśli utrzymuje się ponad kilka tygodni, a stawy są obrzęknięte i sztywne rano, może to być choroba zapalna, np. RZS. Wtedy potrzebne są badania i ocena lekarza.

Jakie badania krwi przy bólu stawów?

Najczęściej morfologia, CRP i OB, a do tego w zależności od objawów czynnik reumatoidalny, anty-CCP, kwas moczowy, TSH i ANA. Lekarz dobiera zestaw do objawów, bo nie każde badanie jest potrzebne każdemu.

Kiedy ból stawów jest groźny?

Gdy staw w ciągu kilku godzin robi się gorący, czerwony i spuchnięty, a do tego masz gorączkę, bo może to być zakażenie stawu. Pilnej oceny wymaga też ból po urazie, gdy nie możesz obciążyć kończyny. W takich sytuacjach zgłoś się do lekarza tego samego dnia lub na SOR.

E-Recepta 59,00 zł
Zamów