receptopunkt / Porady / Rwa barkowa - jak ją rozpoznać i co pomaga
Rwa barkowa - jak ją rozpoznać i co pomaga
Rwa barkowa to ból, który zaczyna się w szyi i promieniuje do barku, ramienia, a często aż do palców, bo korzeń nerwowy w kręgosłupie szyjnym jest uciśnięty lub podrażniony. Najczęściej odpowiada za to dyskopatia szyjna albo zmiany zwyrodnieniowe. U większości osób objawy słabną w ciągu kilku tygodni dzięki lekom przeciwbólowym, odciążeniu i ćwiczeniom.
Spis treści
Rwa barkowa - co to jest
Rwa barkowa, w języku lekarskim radikulopatia szyjna, to zespół objawów wywołany uciskiem lub zapaleniem korzenia nerwowego, który wychodzi z kręgosłupa szyjnego i zaopatruje bark, ramię oraz dłoń. Źródło problemu leży w szyi, a nie w samym barku, choć to bark i ręka bolą najbardziej.
Od bólu samego stawu barkowego rwę odróżnia kilka rzeczy. Przy rwie ból przechodzi poniżej łokcia, często towarzyszy mu drętwienie lub mrowienie palców, a ruch głową, zwłaszcza odchylenie jej do tyłu i w bok, nasila dolegliwości. Przy chorobie barku boli głównie przy unoszeniu ręki, a szyja pozostaje spokojna.
Rwa barkowa zwykle dotyczy jednej strony. Objawy obustronne albo połączone z niezgrabnością obu rąk i zaburzeniami chodu mogą świadczyć o ucisku na rdzeń kręgowy i wymagają pilnej diagnostyki.
Objawy rwy barkowej
Głównym objawem rwy barkowej jest ostry, piekący lub rwący ból, który biegnie od karku przez bark do ramienia i przedramienia. Jego przebieg zależy od tego, który korzeń jest uciśnięty, dlatego u jednych drętwieje kciuk, a u innych mały palec.
- ból szyi i karku promieniujący do barku, łopatki i ręki
- drętwienie, mrowienie lub pieczenie w przedramieniu i palcach
- osłabienie siły chwytu, wypadanie przedmiotów z ręki
- nasilenie bólu przy kaszlu, kichaniu i odchylaniu głowy
- ulga po położeniu dłoni na głowie, co odciąża korzeń nerwowy
- gorszy sen, bo trudno znaleźć wygodną pozycję
Lekarz potwierdza rwę w badaniu: sprawdza odruchy, czucie i siłę poszczególnych mięśni ręki oraz wykonuje proste testy prowokacyjne. Na tej podstawie ocenia, który poziom kręgosłupa jest odpowiedzialny.
Przyczyny: dyskopatia szyjna i przeciążenia
Najczęstszą przyczyną rwy barkowej jest dyskopatia szyjna, czyli wysunięcie lub przepuklina krążka międzykręgowego, który uciska korzeń nerwowy. U osób starszych częściej winne są zmiany zwyrodnieniowe: osteofity i przerośnięte stawy zawężają otwór, przez który wychodzi nerw.
Do rwy dochodzi często po przeciążeniu: dźwiganiu, długiej pracy z głową pochyloną nad biurkiem lub telefonem, gwałtownym skręcie szyi, śnie w niewygodnej pozycji. Czasem objawy pojawiają się bez wyraźnego powodu, po prostu po przebudzeniu.
Ryzyko zwiększają praca fizyczna z obciążeniem barków, wibracje, palenie tytoniu, wcześniejsze urazy szyi i siedzący tryb życia. Rzadkie przyczyny to zmiany zapalne, nowotworowe lub infekcja kręgosłupa, o których lekarz myśli przy objawach alarmowych.
Leczenie farmakologiczne
Leczenie farmakologiczne rwy barkowej ma zmniejszyć ból i stan zapalny, żeby dało się normalnie funkcjonować, ćwiczyć i spać. Leki dobiera lekarz po ocenie, z uwzględnieniem chorób żołądka, nerek, serca i innych przyjmowanych leków.
Najczęściej stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, czyli NLPZ. Przy silnym napięciu mięśni karku lekarz może dołączyć lek zmniejszający napięcie mięśni, na przykład tizanidynę. Gdy dominuje palący, rwący ból z drętwieniem, typowy dla bólu neuropatycznego, rozważa się leki działające na przewodnictwo nerwowe, takie jak gabapentyna lub pregabalina. Czasem stosuje się krótko glikokortykosteroid.
Część tych leków wywołuje senność i zawroty głowy, więc lekarz pyta o prowadzenie auta i pracę na wysokości. Jeśli lekarz prowadzący już przepisał ci lek na rwę i chcesz kontynuować leczenie, możesz złożyć wniosek o e-receptę. E-konsultacja kosztuje 59,00 zł, a lekarz może odmówić, jeśli uzna, że potrzebne jest badanie. Nowy, silny ból z osłabieniem ręki wymaga wizyty na miejscu.
Ćwiczenia i fizjoterapia
Ćwiczenia i fizjoterapia to podstawa leczenia rwy barkowej, ale w ostrej fazie zaczyna się je łagodnie i bez prowokowania bólu. Całkowity bezruch i długie noszenie kołnierza ortopedycznego zwykle nie pomagają, bo osłabiają mięśnie szyi.
Fizjoterapeuta dobiera ćwiczenia do twoich objawów. Zwykle są to ruchy cofania głowy, czyli wciągania brody, ćwiczenia mięśni głębokich szyi i łopatek, delikatne techniki ślizgu nerwu oraz rozluźnianie mięśni karku. Stosuje się też terapię manualną i ćwiczenia poprawiające postawę.
Przestań ćwiczyć i skonsultuj się, jeśli ćwiczenie nasila ból promieniujący do ręki albo zwiększa drętwienie. Ból, który cofa się z ręki w stronę szyi, jest zwykle dobrym znakiem. Zadbaj też o ergonomię: monitor na wysokości oczu, przerwy w pracy, odpowiednia poduszka.
Ile trwa rwa barkowa
Rwa barkowa trwa najczęściej od kilku tygodni do kilku miesięcy, a u większości osób objawy stopniowo słabną bez operacji. Najsilniejszy ból przypada zwykle na pierwsze tygodnie, potem ustępuje szybciej niż drętwienie i osłabienie, które mogą utrzymywać się dłużej.
Przebieg zależy od przyczyny, wieku, kondycji i tego, jak szybko wrócisz do ruchu. Przepuklina krążka potrafi się z czasem zmniejszyć, a stan zapalny wokół korzenia wygasa. Przy zmianach zwyrodnieniowych rwa częściej nawraca, dlatego tak ważne są ćwiczenia po ustąpieniu bólu.
Gdy ból nie słabnie po kilku tygodniach leczenia albo siła ręki się pogarsza, lekarz rozważa poszerzenie diagnostyki i konsultację neurochirurga lub ortopedy.
Kiedy RTG lub rezonans
Przy typowej rwie barkowej bez objawów alarmowych badania obrazowe zwykle nie są potrzebne od razu, bo nie zmieniają leczenia w pierwszych tygodniach. Lekarz zleca je, gdy objawy nie ustępują, nasilają się albo pojawiają się sygnały ostrzegawcze.
RTG kręgosłupa szyjnego pokazuje kości, zwyrodnienia, zwężenie przestrzeni międzykręgowych i ustawienie kręgów, ale nie pokazuje krążków ani nerwów. Rezonans magnetyczny pokazuje przepuklinę, ucisk na korzeń i rdzeń kręgowy, dlatego to on rozstrzyga o leczeniu zabiegowym. Czasem wykonuje się też badanie przewodnictwa nerwowego, żeby odróżnić rwę od ucisku nerwu w nadgarstku lub łokciu.
Pilnej diagnostyki wymagają: szybko narastające osłabienie ręki, niezgrabność obu dłoni, zaburzenia chodu, utrata kontroli nad pęcherzem lub jelitami, gorączka, uraz szyi albo choroba nowotworowa w wywiadzie. Wtedy zgłoś się pilnie do lekarza lub na SOR.
Załatw to od razu
E-Recepta · 59,00 zł
Leki z tej grupy
Opisy leków stosowanych w tej chorobie znajdziesz w kategorii Ból i stany zapalne, np. Sirdalud, Tiocolis, Ketonal, Dexak.
Częste pytania
Jakie są objawy rwy barkowej?
Ból szyi promieniujący przez bark do ramienia, przedramienia i palców, drętwienie lub mrowienie ręki oraz czasem osłabienie siły chwytu. Ból nasila się przy kaszlu i odchylaniu głowy, a słabnie po położeniu dłoni na głowie. Zwykle dotyczy jednej strony.
Ile trwa rwa barkowa?
Najczęściej od kilku tygodni do kilku miesięcy. Ból mija zwykle szybciej niż drętwienie. Jeśli objawy nie słabną po kilku tygodniach leczenia albo pojawia się osłabienie ręki, lekarz poszerza diagnostykę.
Czy rwa barkowa mija sama?
U wielu osób tak, objawy stopniowo słabną bez operacji. Leki przeciwbólowe, odciążenie i ćwiczenia pomagają przejść ten czas i zmniejszają ryzyko nawrotu. Narastający niedowład ręki wymaga szybkiej wizyty u lekarza.