Co warto wiedzieć o Wellbutrin XR, zanim poprosisz o kolejną receptę

Bupropion w tabletce XR: co to za lek i jak działa

Substancją czynną leku Wellbutrin XR jest bupropion (chlorowodorek bupropionu). ChPL zalicza go do grupy „inne leki przeciwdepresyjne” (kod ATC N06AX12) i działa on inaczej niż popularne SSRI. Bupropion hamuje wychwyt zwrotny dwóch neuroprzekaźników, noradrenaliny i dopaminy, a na serotoninę wpływa minimalnie. Nie hamuje też monoaminooksydazy (MAO).

Producent uczciwie przyznaje, że dokładny mechanizm działania przeciwdepresyjnego nie jest znany; wydaje się, że chodzi o szlak noradrenergiczny i dopaminergiczny. Więcej o samej substancji i innych lekach z nią znajdziesz na stronie bupropion: substancja czynna.

Tabletka XR uwalnia lek stopniowo. Dlatego trzeba ją połykać w całości: ChPL zabrania przełamywania, rozkruszania i żucia, bo to zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym napadów drgawkowych. Nierozpuszczalna otoczka tabletki może przejść przez przewód pokarmowy nienaruszona i zostać wydalona z kałem.

Na co pomaga Wellbutrin XR i kto nie powinien go brać

Jedyne wskazanie w ChPL to leczenie epizodów dużej depresji u dorosłych. Lek nie jest wskazany u osób poniżej 18 lat, a u seniorów skuteczność nie została jednoznacznie określona. Zanim lekarz włączy lek przeciwdepresyjny, powinien ocenić ryzyko choroby afektywnej dwubiegunowej, bo epizod depresji bywa jej pierwszym objawem. O samej chorobie przeczytasz w poradniku depresja: objawy i leczenie.

Wellbutrin XR jest przeciwwskazany, gdy:

• masz nadwrażliwość na bupropion lub składnik tabletki;
• przyjmujesz inny lek z bupropionem;
• masz napady drgawkowe teraz lub w przeszłości;
• rozpoznano u Ciebie nowotwór ośrodkowego układu nerwowego;
• w trakcie leczenia nagle odstawiasz alkohol albo leki, których odstawienie grozi drgawkami (szczególnie benzodiazepiny);
• masz ciężką marskość wątroby;
• chorujesz lub chorowałeś na bulimię albo jadłowstręt psychiczny;
• przyjmujesz inhibitory MAO (po nieodwracalnych ChPL wymaga co najmniej 14 dni przerwy, po odwracalnych 24 godzin).

Jakie moce są w aptece

W obrocie są dwie moce Wellbutrin XR: 150 mg i 300 mg, obie w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu. Którą moc i jak długo stosujesz, ustala lekarz prowadzący. ChPL podkreśla, że nie wolno stosować większych dawek niż zalecane, bo ryzyko napadu drgawkowego zależy od dawki; w badaniach klinicznych wynosiło około 0,1%.

Według ChPL depresję leczy się bupropionem co najmniej 6 miesięcy, aby upewnić się, że objawy ustąpiły. O zakończeniu leczenia decydujesz razem z lekarzem: w badaniach nie stwierdzano objawów odstawienia, ale producent nie wyklucza efektu „z odbicia” i zaleca rozważenie stopniowego zmniejszania dawki.

Skutki uboczne według ChPL

Częstości podajemy tak, jak zapisano je w tabeli działań niepożądanych ChPL Wellbutrin XR.

• Bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób): bezsenność, ból głowy, suchość w ustach, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym nudności i wymioty.
• Często (do 1 na 10 osób): pobudzenie, lęk, drżenia, zawroty głowy, zaburzenia smaku, utrata apetytu, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia widzenia, szumy uszne, ból brzucha, zaparcia, wysypka, świąd, pocenie się, gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie, reakcje nadwrażliwości takie jak pokrzywka.
• Rzadko: napady drgawkowe, z częstością około 0,1% (1 na 1000).
• Częstość nieznana: między innymi myśli i zachowania samobójcze, hiponatremia, zespół serotoninowy.

Na co uważać w pierwszych tygodniach

Jak przy każdym leku przeciwdepresyjnym, w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój i myśli samobójcze mogą się przejściowo nasilić, najwyraźniej u osób przed 25. rokiem życia. Jeśli to zauważysz, skontaktuj się z lekarzem od razu, a w bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Dobrze, gdy o tym ostrzeżeniu wie też ktoś bliski.

ChPL wymaga też pomiaru ciśnienia na początku leczenia i jego kontroli, zwłaszcza gdy masz nadciśnienie. Przy objawach uczulenia (wysypka, obrzęk, duszność) leczenie należy niezwłocznie przerwać i zgłosić się do lekarza. Bupropion może dać fałszywie dodatni wynik szybkiego testu moczu na amfetaminę; taki wynik potwierdza się dokładniejszą metodą.

Wellbutrin a alkohol i prowadzenie samochodu

ChPL mówi jasno: w czasie leczenia należy unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum. Odnotowano nieliczne doniesienia o niepożądanych objawach neuropsychiatrycznych i gorszej tolerancji alkoholu u osób pijących podczas leczenia. Osobny problem to nagłe odstawienie alkoholu w trakcie terapii: jest przeciwwskazaniem, bo zwiększa ryzyko drgawek. Uzależnienie od alkoholu ChPL wymienia wśród czynników, które obniżają próg drgawkowy.

Za kierownicą zachowaj szczególną ostrożność. Bupropion, jak inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy, może wpływać na ocenę sytuacji i sprawność psychomotoryczną, więc zanim wsiądziesz do auta albo obsłużysz maszynę, upewnij się, że lek nie pogarsza Twojej sprawności.

Czy uzależnia i czy to psychotrop

Bupropion działa na mózg, więc potocznie bywa nazywany psychotropem, ale nie jest substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu. Dlatego Wellbutrin XR wydaje się na zwykłą receptę Rp i nie obowiązują go szczególne limity przewidziane dla leków z grupy II-P.

Badania na zwierzętach sugerują możliwość wywołania uzależnienia, jednak badania u ludzi i duże doświadczenie kliniczne wskazują, że bupropion ma mały potencjał uzależniający. Groźne jest przyjmowanie leku inną drogą niż doustnie: zgłaszano wdychanie rozkruszonych tabletek i wstrzykiwanie, po których dochodziło do drgawek, a nawet zgonów.

Zamienniki i koszt leku w aptece

Bupropion jest w Polsce dostępny także pod innymi nazwami, między innymi Bupropion Neuraxpharm, Bupropion Accord, Bupropion Hasco Lek, Bucidar, Oribion czy Welbox. Nie każdy z tych produktów ma tę samą postać i te same wskazania co Wellbutrin XR, dlatego o zamianie decyduje lekarz albo farmaceuta, a nie sama nazwa na pudełku.

Cena leku w aptece zależy od opakowania i tego, czy dana pozycja jest refundowana. Sprawdzisz to sam w aktualnym wykazie leków refundowanych; podpowiadamy jak w tekście jak sprawdzić refundację leku. Ten koszt płacisz w aptece, osobno od opłaty za ocenę wniosku.

Recepta na kontynuację: co obejmuje opłata

Jeśli bierzesz Wellbutrin XR i masz dokumentację leczenia, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację. Nie zaczynamy nowego leczenia: rozpoznanie i pierwszy dobór leku należą do psychiatry na wizycie.

Tak wygląda to, za co płacisz, bez drobnego druku:

• wypełniasz formularz z wywiadem i dołączasz dokumentację dotychczasowego leczenia;
• wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a dodatkowe pytania zadaje na czacie;
• lekarz decyduje, czy recepta jest uzasadniona, i może odmówić;
• przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku;
• kwotę opłaty widzisz przy przycisku, zanim cokolwiek zapłacisz; lek kupujesz osobno w aptece.