Escitil, czyli escitalopram: na co działa, czego się spodziewać i ile czekać na efekt

Escitil od środka: substancja, grupa, producent

Escitil to nazwa handlowa, pod którą firma Egis sprzedaje escitalopram. Ta substancja należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI. Blokuje transporter, który zabiera serotoninę z powrotem do neuronu, przez co więcej tego przekaźnika zostaje tam, gdzie działa. Według ChPL to jedyny prawdopodobny mechanizm, który tłumaczy efekt leku. Więcej o samej cząsteczce znajdziesz na stronie escitalopram: profil substancji.

Podstawowe dane zebraliśmy w tabeli, żeby nie trzeba było ich szukać po ulotce.

W jakich chorobach lekarz zaleca Escitil

Punkt 4.1 charakterystyki wymienia pięć wskazań. Każde z nich wymaga wcześniejszego rozpoznania postawionego przez lekarza, najczęściej psychiatrę.

• epizody dużej depresji,
• lęk paniczny z agorafobią albo bez niej,
• społeczne zaburzenie lękowe, czyli fobia społeczna,
• uogólnione zaburzenie lękowe (GAD),
• zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (natręctwa).

Po jakim czasie Escitil zaczyna działać

To najczęstsze pytanie i odpowiedź bywa rozczarowująca: escitalopram nie działa od pierwszej tabletki. W depresji efekt przeciwdepresyjny pojawia się zazwyczaj po 2-4 tygodniach. W fobii społecznej poprawę również widać przeważnie po 2-4 tygodniach, a w zaburzeniu panicznym pełną skuteczność lek osiąga po mniej więcej 3 miesiącach.

Ustąpienie objawów nie oznacza końca kuracji. Po wyjściu z epizodu depresji charakterystyka zaleca kontynuację przez co najmniej 6 miesięcy, żeby poprawa się utrwaliła. Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne i fobia społeczna to choroby przewlekłe, więc lekarz regularnie ocenia, czy dalsze leczenie przynosi korzyść.

U części osób z lękiem panicznym pierwsze dni leczenia przynoszą przejściowe nasilenie lęku. ChPL nazywa to lękiem paradoksalnym i podaje, że zwykle mija w ciągu dwóch tygodni nieprzerwanego leczenia. Jeśli jest trudny do zniesienia, napisz do lekarza, zamiast przerywać lek.

Tabletki 10 mg i 20 mg: o czym decyduje lekarz

Escitil jest dostępny w dwóch mocach, 10 mg i 20 mg, w postaci tabletek powlekanych. Jaką moc dostaniesz, ustala lekarz na podstawie wskazania, wieku, pracy wątroby i nerek oraz reakcji na leczenie. Nie rozpisujemy tu schematów, bo charakterystyka zostawia je lekarzowi.

Tabletka zawiera mniej niż 1 mmol sodu, więc uznaje się ją za wolną od sodu. Ważniejsze z praktycznego punktu widzenia jest co innego: lekarz powinien znać wszystkie twoje leki, bo escitalopram wchodzi w kilka ważnych interakcji, opisanych niżej.

Skutki uboczne Escitilu według tabeli z punktu 4.8

Dolegliwości po escitalopramie pojawiają się najczęściej w pierwszym albo drugim tygodniu i potem zwykle słabną. Charakterystyka dzieli je według częstości:

• bardzo często (więcej niż u 1 na 10 osób): ból głowy i nudności,
• często (do 1 na 10 osób): bezsenność albo senność, zawroty głowy, drżenie, mrowienia, niepokój, dziwne sny, biegunka lub zaparcie, wymioty, suchość w ustach, nadmierne pocenie, ziewanie, zapalenie zatok, bóle stawów i mięśni, zmęczenie, gorączka,
• często także zmiany w sferze seksualnej: mniejsze libido, u kobiet brak orgazmu, u mężczyzn kłopoty z wytryskiem i impotencja,
• niezbyt często (do 1 na 100 osób): zgrzytanie zębami, nerwowość, napady paniki, krwawienia z nosa, szumy uszne, przyspieszone bicie serca, wysypka i świąd.

Objawy, które wymagają pilnej reakcji

Przy każdym leku przeciwdepresyjnym obowiązuje ostrzeżenie z punktu 4.4: w pierwszych tygodniach i po każdej zmianie dawki mogą nasilić się lęk i myśli samobójcze, a ryzyko jest wyraźniejsze u osób przed 25. rokiem życia. Wtedy kontaktujesz się z lekarzem od razu, a przy bezpośrednim zagrożeniu dzwonisz pod 112. Dobrze, jeśli bliscy wiedzą, na co zwracać uwagę.

Pilnej konsultacji wymagają też: drgawki, objawy manii, uporczywy wewnętrzny niepokój z przymusem ruszania się (akatyzja), kołatanie serca lub omdlenia oraz zespół serotoninowy, czyli połączenie pobudzenia, drżenia, skurczów mięśni i wysokiej temperatury. Zdarzają się też nietypowe krwawienia, a u starszych osób niedobór sodu we krwi.

Escitil, alkohol, jazda samochodem i inne leki

Charakterystyka stwierdza, że nie oczekuje się interakcji escitalopramu z alkoholem, ale łączenia go z alkoholem, jak przy innych lekach psychotropowych, nie zaleca. Jeśli pijesz regularnie, napisz o tym we wniosku, bo to ważna informacja dla lekarza.

Co do jazdy: w badaniach escitalopram nie pogarszał sprawności intelektualnej ani psychoruchowej, ale ChPL przypomina, że każdy lek działający na psychikę może osłabić osąd. Zanim usiądziesz za kierownicą, sprawdź, jak reagujesz na leczenie.

Najważniejsze są zakazy. Escitilu nie wolno łączyć z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO, z moklobemidem ani z linezolidem z powodu ryzyka zespołu serotoninowego. Przeciwwskazane jest także stosowanie go przy rozpoznanym wydłużeniu odstępu QT i razem z lekami, które ten odstęp wydłużają; ChPL wymienia wśród nich między innymi hydroksyzynę, niektóre leki przeciwpsychotyczne i przeciwarytmiczne. Ostrożności wymagają tryptany, tramadol i inne opioidy, lit, ziele dziurawca oraz leki przeciwkrzepliwe i NLPZ.

Escitil w ciąży i podczas karmienia piersią

Według charakterystyki Escitilu nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i lekarz dokładnie zważył ryzyko oraz korzyść. W ciąży leku nie wolno też odstawiać nagle. Jeśli matka przyjmuje go do późnej ciąży, noworodek wymaga obserwacji. Karmienie piersią w trakcie leczenia nie jest zalecane, bo escitalopram prawdopodobnie przenika do mleka. Planowaną albo stwierdzoną ciążę zgłoś lekarzowi prowadzącemu.

Czy Escitil to psychotrop i czy można się od niego uzależnić

W sensie prawnym nie. Escitalopram nie znajduje się w wykazie substancji psychotropowych, dlatego Escitil wydaje się na zwykłą receptę Rp, bez ograniczeń przewidzianych dla benzodiazepin. Potocznie mówi się o nim „psychotrop”, bo działa na psychikę, i sama charakterystyka zalicza go do leków psychotropowych w sensie medycznym.

Charakterystyka nie opisuje uzależnienia od escitalopramu w takim sensie jak przy benzodiazepinach, opisuje za to objawy odstawienia. W badaniach klinicznych wystąpiły one u około 25% osób kończących leczenie escitalopramem i u 15% przyjmujących placebo. Najczęściej są to zawroty głowy, uczucie prądu lub mrowienia, kłopoty ze snem, niepokój, nudności, poty i drażliwość. Zwykle mijają w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych utrzymują się 2-3 miesiące lub dłużej. Dlatego lek odstawia się stopniowo i zawsze w porozumieniu z lekarzem.

Odpowiedniki Escitilu i to, co zapłacisz w aptece

Escitalopram jest w obrocie pod wieloma nazwami, między innymi jako Elicea, Mozarin, Depralin, Aciprex i Lexapro. Opisy dwóch z nich znajdziesz u nas: Elicea i Mozarin. Odpowiedniki mogą różnić się mocami i postacią, na przykład część ma tabletki rozpuszczane w ustach albo krople. Zamianę ustala lekarz lub farmaceuta.

Kwot w tekście nie podajemy, bo cena w aptece zależy od refundacji i od apteki. Jak liczyć koszt leków przeciwdepresyjnych z refundacją i bez niej, pokazujemy w tekście koszt antydepresantów a refundacja.

Recepta na Escitil i co obejmuje opłata

Escitilu legalnie nie kupisz bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł bywają podrobione i mogą mieć zupełnie inny skład, niż obiecuje opakowanie. Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni; odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Escitalopram do tej ostatniej grupy nie należy.

U nas przedłużasz leczenie już prowadzone, z dokumentacją. Wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno), a ewentualne pytania padają na czacie. Nie stawiamy rozpoznania i nie zaczynamy leczenia, to zadanie psychiatry na wizycie. Decyzja należy do lekarza, który może odmówić; opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi. Kwotę widzisz przy przycisku, zanim cokolwiek zapłacisz. Przebieg krok po kroku opisuje strona e-recepta psychiatryczna.