Elicea, czyli escitalopram od Krki: wskazania, działania niepożądane i recepta na kontynuację

Co to za lek Elicea: escitalopram od słoweńskiego producenta

Elicea produkuje słoweńska firma Krka, d.d., Novo mesto. To jeden z wielu leków zawierających escitalopram, czyli substancję z grupy SSRI o kodzie ATC N06AB10. Leki tej grupy zwiększają dostępność serotoniny w mózgu, hamując jej ponowny wychwyt przez komórki nerwowe.

Pod nazwą Elicea działają dwie wersje: klasyczne tabletki powlekane do połknięcia oraz Elicea Q-Tab, czyli tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Substancja czynna jest ta sama, różni się postać, co ma znaczenie przy wyborze zamiennika w aptece.

Na co pomaga Elicea: pięć wskazań z charakterystyki

Przy fobii społecznej ChPL robi ważne zastrzeżenie: to ściśle zdefiniowane rozpoznanie, którego nie należy mylić z nieśmiałością, a leki są uzasadnione dopiero wtedy, gdy zaburzenie wyraźnie utrudnia pracę i życie towarzyskie. Farmakoterapia ma być jednym z elementów leczenia, nie jedynym.

Elicei nie należy stosować u osób poniżej 18. roku życia. Rozpoznanie i wybór leku należą do psychiatry, a na tej stronie opisujemy fakty z charakterystyki dla osób, które już lek przyjmują albo dostały go od lekarza.

• epizody dużej depresji
• zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny), z agorafobią albo bez niej
• fobia społeczna
• zaburzenie lękowe uogólnione
• zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Przeciwwskazania i interakcje: kiedy Elicei nie wolno łączyć

Escitalopram jest przeciwwskazany razem z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO, z moklobemidem i z linezolidem, bo grozi to zespołem serotoninowym. Przeciwwskazaniem jest też stwierdzone wydłużenie QT, wrodzony zespół długiego QT oraz równoległe przyjmowanie innych leków, które ten odstęp wydłużają.

Wśród przykładów charakterystyka podaje leki na zaburzenia rytmu serca klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, leki trójpierścieniowe, wybrane antybiotyki, leki przeciwmalaryczne oraz kilka leków przeciwhistaminowych, a wśród nich hydroksyzynę. To połączenie pojawia się w praktyce często, więc zawsze mów lekarzowi o wszystkich przyjmowanych lekach, także tych „na uspokojenie”.

Przy niekontrolowanej padaczce charakterystyka każe unikać leków z grupy SSRI, a osoby z padaczką kontrolowaną muszą pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarza. Ostrożności wymagają też: przebyta mania, cukrzyca (SSRI mogą zmieniać poziom glukozy), skłonność do krwawień i leki przeciwkrzepliwe lub NLPZ, choroba niedokrwienna serca, wolne tętno i jaskra z zamkniętym kątem. Wersji powlekanej, która zawiera laktozę, nie należy przyjmować przy rzadkich wrodzonych zaburzeniach: nietolerancji galaktozy, braku laktazy albo złym wchłanianiu glukozy-galaktozy. W ciąży Elicei nie należy stosować, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, a w trakcie leczenia nie zaleca się karmienia piersią.

Elicea 5 mg, 10 mg i 20 mg oraz Q-Tab: przegląd opakowań

Tabletki powlekane Elicea występują w mocach 5, 10 i 20 mg. Elicea Q-Tab, rozpuszczająca się w ustach, ma moce 5, 10, 15 i 20 mg. Moc i długość leczenia dobiera lekarz do rozpoznania i reakcji na lek, dlatego nie znajdziesz tu schematu dawkowania.

Lek przyjmuje się jednorazowo w ciągu doby, z posiłkiem albo niezależnie od niego. Osoby po 65. roku życia, pacjenci z chorobami wątroby i osoby wolno metabolizujące leki przez enzym CYP2C19 wymagają według ChPL ostrożniejszego dawkowania, co uwzględnia lekarz.

Kiedy Elicea zaczyna działać i czego się spodziewać w pierwszych tygodniach

W depresji efekt przeciwdepresyjny pojawia się zazwyczaj w ciągu 2-4 tygodni, a w fobii społecznej objawy zwykle słabną po 2-4 tygodniach. W lęku panicznym pełną skuteczność osiąga się po mniej więcej 3 miesiącach. Po ustąpieniu objawów depresji ChPL zaleca kontynuację przez przynajmniej 6 miesięcy, a w fobii społecznej przez 12 tygodni, żeby poprawa była trwała.

Na początku bywa trudniej. U części osób z lękiem panicznym objawy lękowe na starcie się nasilają, a ta paradoksalna reakcja zwykle mija w ciągu dwóch tygodni dalszego leczenia. W pierwszych tygodniach może też pojawić się akatyzja, czyli przykry niepokój i potrzeba ciągłego ruchu.

Najważniejsze ostrzeżenie: na początku leczenia i po każdej zmianie dawki myśli samobójcze i nasilenie objawów wymagają ścisłej obserwacji, a zwiększone ryzyko zachowań samobójczych opisano u osób przed 25. rokiem życia. Jeśli to zauważysz u siebie lub bliskiej osoby, od razu kontaktuj się z lekarzem.

Skutki uboczne Elicea: tabela częstości z ChPL

Działania niepożądane pojawiają się najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu, a potem zwykle słabną i występują rzadziej. Poniżej najważniejsze pozycje z tabeli w ChPL.

Opinie o Elicei na forach: jak czytać cudze doświadczenia

Wpisy typu „komu pomogła Elicea” bywają pocieszające albo straszące, ale opisują leczenie innej osoby, z inną diagnozą i często w innej dawce. Część dolegliwości z pierwszych dni, jak nudności czy ból głowy, zwykle słabnie, co tłumaczy, dlaczego te same osoby piszą po miesiącu zupełnie co innego.

Jedna rzecz z forów jest warta uwagi: zaburzenia seksualne. ChPL potwierdza, że SSRI mogą je wywoływać, a zgłaszano przypadki, w których utrzymywały się mimo przerwania leczenia. To temat, o który warto zapytać lekarza wprost, a nie rozwiązywać go odstawieniem tabletek.

Elicea, alkohol i kierownica: co mówi charakterystyka

Interakcji escitalopramu z alkoholem się nie oczekuje. ChPL mimo to zaznacza, że tak jak przy innych lekach psychotropowych picie w czasie kuracji nie jest zalecane. Alkohol nasila lęk i obniża nastrój następnego dnia, więc przeszkadza w ocenie, czy lek działa.

Escitalopram nie upośledza sprawności intelektualnej ani psychoruchowej, jednak według ChPL każdy lek psychoaktywny może zaburzać osąd i refleks. Dlatego pacjent ma być uprzedzony o możliwym wpływie na prowadzenie samochodu i obsługę maszyn. Jeśli czujesz senność lub zawroty głowy, nie siadaj za kierownicą.

Psychotrop w potocznym sensie, nie w prawnym: Elicea a uzależnienie

Elicea działa na psychikę, więc potocznie nazywa się ją psychotropem, a sama charakterystyka zalicza escitalopram do leków psychotropowych. Escitalopramu nie ma jednak w urzędowym wykazie substancji psychotropowych, dlatego lek ma kategorię Rp i nie dotyczą go zasady dla substancji kontrolowanych.

Uzależnienia ChPL nie opisuje, ale objawy z odstawienia są częste. W badaniach dotyczyły około 25% osób odstawiających escitalopram i 15% osób na placebo: zawroty głowy, mrowienie lub uczucie porażenia prądem, zaburzenia snu, niepokój, nudności, drżenie, pocenie się, drażliwość. Najczęściej zaczynają się w ciągu kilku dni od ostatniej tabletki i przechodzą same w ciągu około dwóch tygodni, ale bywa, że ciągną się 2-3 miesiące albo dłużej. Dlatego ChPL każe unikać nagłego odstawienia, a plan kończenia leczenia ustala lekarz.

Zamienniki Elicea i koszt w aptece

Zamiennikiem jest lek z escitalopramem w tej samej mocy i tej samej postaci. W obrocie są między innymi Escitil, Mozarin, Depralin, Aciprex, Lexapro, Pralex, Nexpram, Betesda i Symescital. Tabletka powlekana i tabletka rozpadająca się w ustach to różne postacie, więc nie zamienia się ich automatycznie.

Ceny i dopłaty zależą od aktualnego wykazu refundacyjnego, dlatego nie wpisujemy tu kwot. Jak rozkłada się koszt leczenia przeciwdepresyjnego i kiedy przysługuje refundacja, wyjaśniamy w poradniku o kosztach antydepresantów i refundacji. Lek z inną substancją nie jest zamiennikiem, tylko zmianą leczenia, którą prowadzi psychiatra.

Recepta na Elicea: przedłużenie leczenia przez wniosek

Elicea jest lekiem na receptę i legalnie nie kupisz jej bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podrobione. Jeśli psychiatra już ustalił leczenie i masz dokumentację, możesz złożyć wniosek o e-receptę psychiatryczną. Ustawa o zawodach lekarza dopuszcza wystawienie recepty na kontynuację bez ponownego badania, jeśli stan zdrowia opisany w dokumentacji to uzasadnia.

Jak to wygląda: formularz z wywiadem, ocena lekarza (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), ewentualne pytania na czacie. Opłata obejmuje ocenę wniosku, korespondencję na czacie i e-receptę, jeśli lekarz uzna ją za uzasadnioną. Nie obejmuje rozpoznania, pierwszego doboru leku ani jego zmiany i nie prowadzimy konsultacji wideo ani telefonicznych. Kwota jest widoczna przy przycisku. Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.