recepto·punkt

receptopunkt / Porady / Reumatyzm - czym jest i jak się go leczy

Reumatyzm - czym jest i jak się go leczy

Reumatyzm to potoczna nazwa całej grupy chorób reumatycznych, które dotyczą stawów, mięśni, ścięgien i tkanki łącznej, a nie jedna konkretna choroba. Należą do nich m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa i dna moczanowa, a każdą leczy się inaczej. Dlatego przy przewlekłym bólu i sztywności stawów najważniejsze jest ustalenie, o którą chorobę chodzi.

Spis treści
  1. Reumatyzm - co oznacza to słowo
  2. Najczęstsze choroby reumatyczne
  3. Objawy reumatyzmu
  4. Badania: czynnik reumatoidalny, CRP, OB
  5. Leczenie i leki na receptę
  6. Codzienne nawyki przy chorobach stawów

Reumatyzm - co oznacza to słowo

Słowo reumatyzm oznacza w mowie potocznej przewlekłe bóle stawów i mięśni, ale w medycynie nie jest rozpoznaniem. Lekarz mówi o chorobach reumatycznych i szuka konkretnej przyczyny, bo od niej zależy leczenie.

Kiedy starsza osoba mówi, że łamie ją reumatyzm, może mieć na myśli zwyrodnienie kolan, ból kręgosłupa przy zmianie pogody albo zapalną chorobę stawów. Dla jednych wystarczą ćwiczenia i lek przeciwbólowy w razie potrzeby, inni potrzebują stałego leczenia u reumatologa.

Choroby reumatyczne dzielą się z grubsza na zapalne, w których układ odpornościowy atakuje własne tkanki, oraz niezapalne, związane głównie ze zużyciem i przeciążeniem stawów. Osobną grupę tworzą choroby metaboliczne, takie jak dna moczanowa.

Wiele osób łączy dolegliwości stawów ze zmianą pogody. Taki związek odczuwa część pacjentów, ale pogoda nie jest przyczyną choroby reumatycznej. Jeśli stawy bolą przy każdym ochłodzeniu, a do tego są sztywne i obrzęknięte, warto poszukać źródła, zamiast tłumaczyć wszystko aurą.

Najczęstsze choroby reumatyczne

Najczęstszą chorobą reumatyczną jest choroba zwyrodnieniowa stawów, a wśród chorób zapalnych reumatoidalne zapalenie stawów. Obok nich lekarze często rozpoznają dnę moczanową, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i polimialgię reumatyczną u osób starszych.

  • Choroba zwyrodnieniowa stawów - stopniowe niszczenie chrząstki, głównie kolan, bioder i dłoni
  • Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) - przewlekłe zapalenie wielu stawów, symetrycznie
  • Dna moczanowa - napady bardzo silnego bólu stawu przez kryształy kwasu moczowego
  • Spondyloartropatie, np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - ból zapalny krzyża u młodych
  • Łuszczycowe zapalenie stawów - u części osób z łuszczycą skóry lub paznokci
  • Toczeń rumieniowaty układowy - choroba wielu narządów, częściej u młodych kobiet
  • Polimialgia reumatyczna - ból i sztywność barków i bioder po pięćdziesiątce

Do reumatologa trafiają też osoby z fibromialgią, w której bolą mięśnie i tkanki miękkie całego ciała, choć stawy nie są zniszczone, a badania wychodzą prawidłowo.

Objawy reumatyzmu

Objawy reumatyzmu to przede wszystkim ból stawów, ich sztywność i ograniczenie ruchu, a w chorobach zapalnych także obrzęk i ucieplenie stawów. To, jak długo trwa poranna sztywność, pomaga odróżnić chorobę zapalną od zwyrodnieniowej.

W chorobach zapalnych sztywność po przebudzeniu trwa zwykle dłużej niż pół godziny, a ruch przynosi ulgę. Mogą pojawić się zmęczenie, stany podgorączkowe i spadek masy ciała. W zwyrodnieniu sztywność jest krótka, a ból nasila się raczej pod koniec dnia i po wysiłku.

  • Ból, obrzęk i ucieplenie kilku stawów naraz, zwłaszcza dłoni
  • Poranne zesztywnienie stawów, które nie mija przez ponad pół godziny
  • Ból dolnej części pleców wybudzający ze snu w drugiej połowie nocy, lżejszy po rozruszaniu
  • Nagły, bardzo silny ból jednego stawu z zaczerwienieniem, często palucha
  • Zmiany skórne, suchość oczu i ust, owrzodzenia jamy ustnej przy bólu stawów

Zaburzenia te warto zgłosić lekarzowi rodzinnemu, który zleci pierwsze badania i w razie potrzeby skieruje do reumatologa. W chorobach zapalnych wczesne leczenie lepiej chroni stawy przed zniszczeniem.

Badania: czynnik reumatoidalny, CRP, OB

Podstawowe badania na reumatyzm to morfologia, OB i CRP, które pokazują stan zapalny, oraz czynnik reumatoidalny i przeciwciała anty-CCP, pomocne w rozpoznaniu RZS. Przy podejrzeniu dny bada się kwas moczowy, a przy podejrzeniu tocznia przeciwciała przeciwjądrowe ANA.

Żadne pojedyncze badanie krwi nie rozpoznaje choroby reumatycznej. Dodatni czynnik reumatoidalny zdarza się u osób zdrowych, a ujemny nie wyklucza RZS. Wyniki zawsze ocenia się razem z objawami i badaniem stawów.

Lekarz może też zlecić RTG lub USG stawów. USG dobrze pokazuje wysięk i zapalenie błony maziowej, a RTG zmiany w kościach, które pojawiają się później.

Leczenie i leki na receptę

Leczenie reumatyzmu zależy od konkretnej choroby: w zwyrodnieniu chodzi głównie o kontrolę bólu i ruch, a w chorobach zapalnych o zahamowanie zapalenia lekami modyfikującymi przebieg choroby. Te drugie dobiera i prowadzi reumatolog.

  • NLPZ i paracetamol - łagodzą ból i sztywność, nie zmieniają przebiegu chorób zapalnych
  • Glikokortykosteroidy - krótko, w zaostrzeniach, według decyzji lekarza
  • Leki modyfikujące przebieg choroby, np. metotreksat, sulfasalazyna, hydroksychlorochina - w RZS i innych zapaleniach
  • Leki biologiczne i celowane - gdy klasyczne leczenie nie wystarcza, w programach lekowych
  • Leki obniżające stężenie kwasu moczowego - w dnie, stale

Leki modyfikujące wymagają regularnych badań krwi i kontroli u specjalisty. Jeśli masz już ustalone leczenie i stałą opiekę reumatologa, lekarz w e-konsultacji może ocenić wniosek o receptę na kontynuację. Nie rozpoczyna się jednak takiego leczenia zdalnie, bez rozpoznania i badań. Recepta z serwisu jest pełnopłatna, a e-konsultacja kosztuje 59,00 zł.

Przy RZS i innych chorobach zapalnych liczy się czas. Im wcześniej reumatolog wprowadzi leczenie modyfikujące, tym większa szansa, że stawy nie ulegną trwałym zniekształceniom. Dlatego nie warto miesiącami leczyć się samymi lekami przeciwbólowymi, jeśli stawy puchną i są sztywne każdego ranka.

Hydroksychlorochina, stosowana m.in. w RZS i toczniu, wymaga regularnych badań okulistycznych, a metotreksat kontroli morfologii i prób wątrobowych. To przykłady, dlaczego leczenie chorób zapalnych prowadzi się pod stałym nadzorem.

Codzienne nawyki przy chorobach stawów

Przy chorobach stawów codzienny ruch jest tak samo ważny jak leki, bo utrzymuje siłę mięśni i ruchomość stawów. Najlepiej sprawdzają się ćwiczenia o małym obciążeniu, wykonywane regularnie.

  • Pływanie, ćwiczenia w wodzie, rower, spacery
  • Ćwiczenia zakresu ruchu rano, przy porannej sztywności
  • Redukcja masy ciała, która odciąża kolana i biodra
  • Rzucenie palenia, które nasila przebieg RZS
  • Przy dnie ograniczenie alkoholu, zwłaszcza piwa, oraz słodzonych napojów

W okresie zaostrzenia stawu nie forsuj go, ale też nie unieruchamiaj na długo. Fizjoterapeuta pokaże, jak ćwiczyć bezpiecznie przy Twojej chorobie.

Załatw to od razu

E-Recepta · 59,00 zł

Złóż wniosek o e-receptę na kontynuację

Leki z tej grupy

Opisy leków stosowanych w tej chorobie znajdziesz w kategorii Ból i stany zapalne, np. Sirdalud, Tiocolis, Ketonal, Dexak.

Częste pytania

Jakie są objawy reumatyzmu?

Ból, sztywność i ograniczenie ruchu stawów, a w chorobach zapalnych także obrzęk i ucieplenie. Poranne zesztywnienie stawów, które nie mija przez ponad pół godziny, ból wielu stawów naraz i ogólne zmęczenie sugerują chorobę zapalną. Takie objawy warto skonsultować z lekarzem.

Jakie badania na reumatyzm?

Najczęściej morfologia, OB, CRP, czynnik reumatoidalny i przeciwciała anty-CCP, a w zależności od objawów także kwas moczowy i ANA. Do tego RTG lub USG stawów. Wyniki ocenia się razem z objawami, nie osobno.

Czy reumatyzm da się wyleczyć?

To zależy od choroby. Napady dny można zwykle dobrze opanować stałym leczeniem, a w RZS celem jest remisja, czyli wyciszenie choroby. Zmian zwyrodnieniowych nie da się cofnąć, ale ruch i leczenie bólu pozwalają dobrze funkcjonować.

E-Recepta 59,00 zł
Zamów