recepto·punkt

receptopunkt / Porady / Ból kolana - skąd się bierze i jak go leczyć

Ból kolana - skąd się bierze i jak go leczyć

Ból kolana najczęściej wynika z przeciążenia okolicy rzepki, urazu łąkotki lub więzadeł albo ze zmian zwyrodnieniowych, a o przyczynie dużo mówi miejsce bólu i to, kiedy się pojawia. Przy łagodnym bólu pomaga odciążenie, chłodzenie i stopniowy powrót do ruchu. RTG lub rezonans lekarz zleca, gdy ból się przeciąga, kolano blokuje się albo puchnie po urazie.

Spis treści
  1. Ból kolana - najczęstsze przyczyny
  2. Ból kolana przy zginaniu i chodzeniu po schodach
  3. Ból kolana po bieganiu
  4. Zwyrodnienie a uraz - jak odróżnić
  5. Domowe sposoby: odpoczynek, chłodzenie, ruch
  6. RTG czy rezonans kolana?
  7. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Ból kolana - najczęstsze przyczyny

Najczęstsze przyczyny bólu kolana to przeciążenie stawu rzepkowo-udowego, uszkodzenie łąkotki, naciągnięcie więzadeł i choroba zwyrodnieniowa. U młodszych osób przeważają przeciążenia i urazy sportowe, u starszych zmiany zwyrodnieniowe.

Wiele mówi lokalizacja bólu. Ból z przodu, wokół rzepki, wskazuje zwykle na przeciążenie stawu rzepkowo-udowego albo ścięgna rzepki. Ból po wewnętrznej stronie może pochodzić z łąkotki przyśrodkowej lub więzadła pobocznego. Ból po zewnętrznej stronie u biegaczy często wynika z tarcia pasma biodrowo-piszczelowego.

  • Ból z przodu kolana - rzepka, ścięgno rzepki
  • Ból po wewnętrznej stronie - łąkotka, więzadło poboczne, zwyrodnienie
  • Ból po zewnętrznej stronie - pasmo biodrowo-piszczelowe, łąkotka boczna
  • Ból z tyłu kolana - torbiel Bakera, ścięgna mięśni uda
  • Obrzęk i ucieplenie całego kolana - stan zapalny, np. dna lub zapalenie stawu

Na ból kolana wpływa też to, co dzieje się powyżej i poniżej stawu. Płaskostopie, słabe mięśnie pośladka czy ograniczona ruchomość biodra zmieniają ustawienie nogi przy chodzeniu i bieganiu, przez co kolano przejmuje więcej obciążenia. Ból kolana u dziecka lub nastolatka, zwłaszcza z kuleniem, warto zawsze pokazać lekarzowi, bo czasem jego źródłem jest biodro.

Ból kolana przy zginaniu i chodzeniu po schodach

Ból kolana przy zginaniu i chodzeniu po schodach to typowy objaw przeciążenia stawu między rzepką a kością udową. Nasila się przy schodzeniu, kucaniu, wstawaniu z niskiego krzesła i po długim siedzeniu z ugiętymi nogami.

Taki ból często ma związek ze słabymi mięśniami uda i pośladka, nagłym zwiększeniem aktywności albo nadwagą. Rzepka ślizga się wtedy w rowku kości udowej pod większym naciskiem, co podrażnia chrząstkę i tkanki wokół.

Jeśli przy zginaniu kolano dodatkowo się blokuje, przeskakuje albo nie daje się do końca wyprostować, może być uszkodzona łąkotka. Taki objaw wymaga oceny lekarza, najlepiej ortopedy.

Pomagają ćwiczenia wzmacniające mięsień czworogłowy i mięśnie pośladkowe, unikanie głębokich przysiadów w ostrym okresie i krzesło o wyższym siedzisku. Kolano zwykle uspokaja się w ciągu kilku tygodni, gdy obciążenie jest stopniowane.

Ból kolana po bieganiu

Ból kolana po bieganiu zwykle oznacza, że obciążenie wzrosło szybciej, niż tkanki zdążyły się przystosować. Najczęściej dotyczy okolicy rzepki albo zewnętrznej strony kolana.

  • Zbyt szybkie zwiększanie kilometrażu lub tempa
  • Bieganie z górki i po twardej nawierzchni
  • Zużyte buty albo zmiana obuwia bez okresu przejściowego
  • Słabe mięśnie pośladkowe i czworogłowe uda
  • Brak dni odpoczynku między treningami

Zmniejsz objętość treningów, zamiast całkowicie przerywać ruch. Rower, pływanie i ćwiczenia wzmacniające często pozwalają utrzymać formę bez drażnienia kolana. Jeśli ból utrzymuje się kilka tygodni mimo odpoczynku, warto skonsultować się z fizjoterapeutą lub ortopedą.

Zwyrodnienie a uraz - jak odróżnić

Zwyrodnienie kolana narasta powoli, przez miesiące i lata, a uraz zaczyna się nagle, w konkretnym momencie. To najprostsza wskazówka, choć oba problemy mogą występować razem.

Przy zwyrodnieniu kolano jest sztywne rano i po bezruchu, ale rozchodzi się w ciągu kilkunastu minut. Ból nasila się po dłuższym chodzeniu, a przy ruchu słychać czasem trzeszczenie. Z czasem może pojawić się obrzęk i ograniczenie wyprostu.

Po urazie, na przykład przy skręcie na nartach albo w piłce nożnej, ból pojawia się od razu. Szybki obrzęk w ciągu kilku godzin, uczucie niestabilności, uciekania kolana albo trzask w chwili urazu sugerują uszkodzenie więzadła lub łąkotki. Wtedy potrzebne jest badanie ortopedyczne.

Domowe sposoby: odpoczynek, chłodzenie, ruch

Przy świeżym, łagodnym bólu kolana pomaga odciążenie, chłodzenie i uniesienie nogi, a po kilku dniach stopniowy powrót do ruchu. Całkowite unieruchomienie zwykle osłabia mięśnie i opóźnia powrót do formy.

  • Chłodny okład przez kilkanaście minut, przez ręcznik, kilka razy dziennie
  • Uniesienie nogi przy obrzęku
  • Unikanie kucania, klękania i schodzenia ze schodów w ostrym okresie
  • Ćwiczenia wzmacniające mięsień czworogłowy, np. napinanie uda w leżeniu
  • Redukcja masy ciała przy nadwadze, bo zmniejsza obciążenie stawu

Przy przewlekłym bólu zwyrodnieniowym regularny ruch jest częścią leczenia. Spacery, rower stacjonarny i ćwiczenia w wodzie zwykle są dobrze tolerowane.

RTG czy rezonans kolana?

RTG kolana pokazuje kości i szerokość szpary stawowej, więc nadaje się do oceny zwyrodnienia i złamań. Rezonans magnetyczny pokazuje tkanki miękkie: łąkotki, więzadła, chrząstkę, dlatego wybiera się go przy podejrzeniu urazu wewnątrz stawu.

Przy bólu zwyrodnieniowym u osoby starszej lekarz zwykle zaczyna od RTG. Przy blokowaniu, niestabilności albo obrzęku po urazie częściej potrzebny jest rezonans, a czasem także USG. RTG wymaga skierowania, bo wykorzystuje promieniowanie jonizujące.

Badanie obrazowe nie jest konieczne przy każdym bólu kolana. Jeśli ból jest łagodny, bez urazu i słabnie w ciągu kilku tygodni, zwykle wystarcza obserwacja i ćwiczenia.

Na badanie zabierz wcześniejsze zdjęcia i opisy, jeśli je masz. Porównanie z poprzednimi wynikami pokazuje, czy zmiany postępują.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Przy bólu kolana lekarz najczęściej zaleca NLPZ w żelu lub plastrze albo doustnie, a jako alternatywę paracetamol. Preparaty miejscowe są dobrym wyborem przy bólu jednego kolana, zwłaszcza u starszych osób.

Doustne NLPZ, np. naproksen, ibuprofen lub diklofenak, lekarz dobiera z uwzględnieniem żołądka, nerek i ciśnienia. Przy zaostrzeniu zwyrodnienia z dużym obrzękiem ortopeda może rozważyć zastrzyk dostawowy, ale wymaga to wizyty i badania.

Jeśli masz już rozpoznany ból kolana i leczenie, które działało, lekarz w e-konsultacji może ocenić, czy recepta jest uzasadniona. Przy nowym urazie, obrzęku albo bólu uniemożliwiającym obciążanie nogi potrzebne jest badanie na miejscu.

  • Pilnie do lekarza: kolano gorące, czerwone, obrzęknięte z gorączką
  • Pilnie: nie możesz stanąć na nodze po urazie
  • Pilnie: obrzęk łydki z bólem i zaczerwienieniem, zwłaszcza po unieruchomieniu

Załatw to od razu

E-Recepta · 59,00 zł

Złóż wniosek o e-receptę

Leki z tej grupy

Opisy leków stosowanych w tej chorobie znajdziesz w kategorii Ból i stany zapalne, np. Ketonal, Dexak, Nimesil, Biofenac.

Częste pytania

Co oznacza ból kolana przy zginaniu?

Najczęściej przeciążenie stawu między rzepką a kością udową, zwłaszcza gdy boli przy schodzeniu ze schodów i kucaniu. Jeśli kolano dodatkowo się blokuje albo nie daje się wyprostować, może być uszkodzona łąkotka i warto pokazać je ortopedzie.

Czy przy bólu kolana robić RTG?

Nie zawsze. RTG ma sens przy podejrzeniu zwyrodnienia, złamania albo gdy ból utrzymuje się kilka tygodni. Przy podejrzeniu uszkodzenia łąkotki lub więzadeł częściej potrzebny jest rezonans.

Kiedy ból kolana wymaga lekarza?

Gdy kolano puchnie po urazie, blokuje się, ucieka spod ciebie albo nie możesz na nim stanąć. Pilnie do lekarza trzeba też przy gorącym, czerwonym kolanie z gorączką. Ból, który nie słabnie po kilku tygodniach, również warto skonsultować.

E-Recepta 59,00 zł
Zamów