Relanium bez niedomówień: skład, działanie, ryzyko i zasady recepty

Relanium, co to za lek: skład i mechanizm

Relanium zawiera diazepam, substancję z grupy pochodnych benzodiazepiny (kod ATC N05BA01). Podmiotem odpowiedzialnym jest GSK PSC Poland. Diazepam nasila hamujące działanie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), czyli neuroprzekaźnika, który wycisza pracę neuronów. Według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) lek działa przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie, przeciwdrgawkowo i rozluźnia mięśnie szkieletowe.

Jeśli chcesz zobaczyć, jakie inne produkty zawierają tę samą substancję, zajrzyj na stronę o diazepamie jako substancji czynnej. Szerszy obraz całej rodziny leków znajdziesz w omówieniu benzodiazepin i ich ryzyka.

Na co jest Relanium według ChPL

Charakterystyka tabletek Relanium wymienia pięć zastosowań.

ChPL mówi też wyraźnie, do czego diazepam się nie nadaje. Benzodiazepiny nie są zalecane jako podstawowe leczenie zaburzeń psychotycznych i nie powinny być stosowane jako jedyny lek w depresji ani w lęku towarzyszącym depresji, bo może to zwiększać ryzyko samobójstwa. Diazepam nie jest odpowiedni w przewlekłych psychozach, fobiach ani natręctwach. W żałobie benzodiazepiny mogą utrudniać psychiczne przystosowanie się do straty.

Jeśli lęk trwa miesiącami, leczeniem podstawowym zajmuje się psychiatra, a Relanium bywa co najwyżej krótkim wsparciem na początku. Jak wygląda leczenie długoterminowe, opisujemy w poradniku o zaburzeniach lękowych.

• leczenie stanów lękowych;
• bezsenność związana z lękiem, przy czym ChPL zastrzega, że benzodiazepiny są wskazane tylko w ciężkich zaburzeniach, które uniemożliwiają normalne życie albo powodują skrajny dyskomfort;
• kontrola skurczów mięśni, także przy spastyczności pochodzenia ośrodkowego;
• premedykacja przed mniejszymi zabiegami chirurgicznymi;
• łagodzenie objawów nagłego odstawienia alkoholu.

Relanium 2 mg i 5 mg: postaci w obrocie i limit czasu leczenia

W obrocie są tabletki Relanium 2 mg i 5 mg oraz roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml, który podaje personel medyczny. Dawkę ustala lekarz indywidualnie, a ChPL zaleca zaczynać od najmniejszej skutecznej. Nie znajdziesz tu schematu dawkowania i nie szukaj go na forach: ta sama tabletka działa inaczej u osoby starszej, u kogoś z chorobą wątroby czy u osoby przyjmującej inne leki.

Czas leczenia ChPL ogranicza wprost: możliwie najkrócej, nie dłużej niż 4 tygodnie przy bezsenności i 8-12 tygodni przy stanach lękowych, wliczając w to stopniowe odstawianie. Wydłużenie wymaga ponownej oceny stanu pacjenta. Już na starcie lekarz powinien powiedzieć, że leczenie jest ograniczone w czasie, i wyjaśnić, jak będzie zmniejszana dawka.

Tabletki zawierają laktozę jednowodną oraz barwnik czerwień koszenilową (E124), który może wywołać reakcje alergiczne. Osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny ich stosować.

Relanium 5 mg: kiedy zadziała i ile godzin utrzymuje się w organizmie

Diazepam wchłania się z przewodu pokarmowego szybko i prawie całkowicie. Najwyższe stężenie we krwi osiąga po 30-90 minutach od połknięcia tabletki, a efekt przeciwlękowy i rozluźniający pojawia się już po pierwszej dawce.

Działanie trwa długo. Okres półtrwania samego diazepamu wynosi 20-50 godzin, a w wątrobie powstają aktywne metabolity (oksazepam, temazepam i demetylodiazepam), które przedłużają działanie leku do 2-5 dni. Okres półtrwania demetylodiazepamu sięga 30-200 godzin.

U osób starszych, niemowląt i chorych na wątrobę eliminacja może być jeszcze wolniejsza. W praktyce senność i spowolnienie mogą utrzymywać się następnego dnia, a kolejne dawki mogą się kumulować. Na pytanie, jak długo działa Relanium 5 mg, nie ma jednej liczby, bo ChPL opisuje duże różnice między pacjentami.

Skutki uboczne Relanium i reakcje, które wymagają kontaktu z lekarzem

Najczęstsze działania niepożądane to zmęczenie, senność i osłabienie siły mięśni. Zwykle zależą od dawki, pojawiają się głównie na początku leczenia i słabną przy dalszym przyjmowaniu. Dla pozostałych objawów ChPL podaje częstość nieznaną, czyli niemożliwą do oszacowania na podstawie dostępnych danych.

Osobną grupą są reakcje paradoksalne: zamiast uspokojenia pojawia się pobudzenie, drażliwość, agresja, koszmary senne, a nawet omamy. ChPL nakazuje wtedy przerwać leczenie, a ryzyko jest większe u dzieci i osób starszych. Jeśli zauważysz u siebie takie zmiany albo luki w pamięci, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje, jak bezpiecznie zakończyć leczenie.

• układ nerwowy: zaburzenia koordynacji ruchów, niewyraźna mowa, bóle i zawroty głowy, drżenie, osłabienie czujności;
• niepamięć następcza, czyli luki w pamięci z czasu po przyjęciu leku, czasem z zachowaniem nieadekwatnym do sytuacji;
• psychika: splątanie, wahania nastroju, depresja, zmiany libido;
• wzrok: podwójne lub nieostre widzenie;
• przewód pokarmowy: nudności, suchość w ustach albo nadmierne ślinienie, zaparcia;
• serce, krążenie i oddychanie: niedociśnienie, nieregularny rytm serca, depresja oddechowa;
• inne: reakcje skórne, żółtaczka, nietrzymanie lub zatrzymanie moczu, upadki i złamania, zwłaszcza u osób starszych.

Alkohol, inne leki i prowadzenie auta: czego unikać przy Relanium

Alkoholu w czasie leczenia należy unikać. ChPL wyjaśnia dlaczego: połączenie diazepamu z alkoholem albo z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy nasila działanie leku i może doprowadzić do bardzo silnego uspokojenia, śpiączki, zgonu oraz istotnej depresji oddechowej i krążeniowej. Dotyczy to także leków nasennych, przeciwpsychotycznych, przeciwpadaczkowych i uspokajających leków przeciwhistaminowych.

Szczególnie groźne jest łączenie z opioidami, w tym z metadonem i buprenorfiną: grozi sedacją, depresją oddechową, śpiączką i zgonem. Lekarz może sięgnąć po takie połączenie tylko wtedy, gdy inne sposoby leczenia nie wystarczają, i wtedy ogranicza dawkę oraz czas.

Niektóre leki spowalniają rozkład diazepamu i przedłużają sedację, m.in. fluwoksamina, fluoksetyna, omeprazol, ketokonazol, cymetydyna i disulfiram. Teofilina i aminofilina mogą z kolei osłabiać jego działanie. Dlatego we wniosku wpisz wszystkie leki, które przyjmujesz, także te kupione samodzielnie.

Za kierownicą obowiązuje prosta zasada z ChPL: nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn tak długo, jak długo czujność jest osłabiona. Senność, niepamięć, gorsza koncentracja i osłabienie mięśni wydłużają reakcję, a niewyspanie zwiększa ryzyko. Przy tak długim działaniu diazepamu może to dotyczyć także poranka po wieczornej tabletce.

Uzależnienie od Relanium i jego status jako psychotropu, bez owijania

Tak, Relanium może uzależniać, psychicznie i fizycznie. Według ChPL ryzyko rośnie z dawką i z długością leczenia, a jest większe u osób, które nadużywały alkoholu lub leków, oraz u osób z zaburzeniami osobowości.

Nagłe odstawienie po rozwinięciu uzależnienia wywołuje objawy odstawienia: bóle głowy i mięśni, biegunkę, silny lęk, napięcie, niepokój, splątanie i drażliwość. W cięższych przypadkach dochodzi poczucie nierealności, nadwrażliwość na światło, dźwięk i dotyk, drętwienie kończyn, omamy i napady drgawkowe. Do tego zjawisko „z odbicia”, czyli przejściowe nasilenie objawów, z powodu których lek był przyjmowany. Dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo, według planu lekarza, a nie na własną rękę.

Co do statusu prawnego: diazepam figuruje w wykazie substancji psychotropowych w grupie IV-P. Mimo to Relanium w tabletkach ma w rejestrze leków kategorię Rp, czyli nie jest lekiem do zastrzeżonego stosowania. Status psychotropu zmienia natomiast zasady wystawienia i realizacji recepty, o czym piszemy niżej.

ChPL zaznacza też, że osoby zagrożone samobójstwem nie powinny mieć dostępu do dużych ilości diazepamu. Jeśli masz takie myśli, nie czekaj na receptę ani wizytę: skorzystaj z numerów pomocy na tej stronie, a w bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112.

Kiedy Relanium jest przeciwwskazane: choroby, ciąża, starszy wiek

Relanium jest przeciwwskazane, jeśli masz którąkolwiek z poniższych chorób albo nadwrażliwość na diazepam, inne benzodiazepiny lub składnik tabletki.

W ciąży nie należy stosować leku, szczególnie w I i III trymestrze, chyba że jest to bezwzględnie konieczne; wtedy leczenie prowadzi się pod bardzo ścisłym nadzorem. Przyjmowanie leku pod koniec ciąży może wywołać u noworodka m.in. wiotkość mięśni, zaburzenia oddychania i objawy odstawienia. Benzodiazepiny przenikają do mleka, dlatego w czasie karmienia piersią nie należy stosować Relanium.

Szczególnej ostrożności wymagają osoby starsze (ryzyko upadków i złamania biodra), osoby z niewydolnością serca lub oddechową, z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby, z chorobą nerek, z padaczką (ryzyko napadu po nagłym odstawieniu) oraz z historią nadużywania alkoholu lub leków.

• miastenia (myasthenia gravis);
• ciężka niewydolność oddechowa;
• zespół bezdechu sennego;
• ciężka niewydolność wątroby, przy której diazepam może przyspieszyć encefalopatię wątrobową.

Zamienniki Relanium i koszt leku w aptece

Diazepam jest w Polsce dostępny także pod innymi nazwami handlowymi, m.in. Neorelium, Relsed, Diazepam Grindeks, Diazepam Genoptim i DIAZEPAM Ravimed. Nie każdy z tych produktów ma te same postaci i moce: są wśród nich tabletki, tabletki powlekane, mikrowlewki doodbytnicze i roztwory do wstrzykiwań. O odpowiednik o tej samej substancji, mocy i postaci możesz zapytać farmaceutę.

Inna benzodiazepina nie jest zamiennikiem jeden do jednego. ChPL ostrzega, że przejście z benzodiazepiny o długim działaniu, jaką jest diazepam, na lek o krótkim działaniu może wywołać objawy odstawienia. Taką zmianę planuje lekarz.

Cena Relanium w aptece zależy od opakowania, apteki i tego, czy przysługuje ci refundacja. Aktualny status sprawdzisz według instrukcji w poradniku jak sprawdzić refundację leku.

Osobno płacisz za ocenę wniosku przez lekarza. Tę kwotę widzisz przy przycisku, zanim cokolwiek wyślesz, a rozbicie, co dokładnie obejmuje, znajdziesz w zestawieniu kosztów e-recepty psychiatrycznej.

Recepta na Relanium: termin, przepisy i to, co da się zrobić online

Relanium nie kupisz legalnie bez recepty: oferty z internetu to nielegalne źródła i ryzyko podróbki o nieznanym składzie i dawce.

Ponieważ diazepam jest psychotropem grupy IV-P, receptę trzeba zrealizować w ciągu 30 dni, także e-receptę. Wynika to z art. 96a ust. 7 pkt 4 Prawa farmaceutycznego; ogólny pułap 365 dni dla recept elektronicznych tu nie obowiązuje. Limit zapasu na 90 dni dotyczy innych grup (I-N i II-P), nie diazepamu.

Receptę bez ponownego badania, na kontynuację leczenia, lekarz może wystawić wtedy, gdy uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Przy psychotropie grupy IV-P od ostatniego zbadania pacjenta nie może upłynąć więcej niż 3 miesiące, a lekarz sprawdza w systemie P1 albo w wywiadzie, czy dotychczas przepisana ilość leku nie jest wystarczająca (§ 7 ust. 2a i 2b rozporządzenia w sprawie środków odurzających i substancji psychotropowych).

W receptopunkt wygląda to tak: wypełniasz formularz z wywiadem i dołączasz dokumentację dotychczasowego leczenia. Wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a pytania dodatkowe padają na czacie. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych i nie zaczynamy leczenia benzodiazepiną od zera. Lekarz może odmówić, na przykład gdy leczenie trwa dłużej, niż przewiduje ChPL, a brak aktualnej oceny psychiatry. Wniosek złożysz przez stronę e-recepty psychiatrycznej.

Co jest w opłacie za wniosek, a czego w niej nie ma:

• jest: ocena wniosku i dokumentacji przez lekarza oraz pytania doprecyzowujące na czacie;
• jest: e-recepta, jeśli lekarz uzna ją za medycznie uzasadnioną i zgodną z przepisami;
• nie ma: ceny leku w aptece, diagnozy ani wizyty u psychiatry;
• przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.