receptopunkt / Porady / Concerta a Medikinet: ta sama substancja, inna tabletka i inny czas działania
Concerta a Medikinet: ta sama substancja, inna tabletka i inny czas działania
Concerta a Medikinet: w obu lekach pracuje ta sama substancja, metylofenidat, i oba wydaje się wyłącznie na receptę Rpw, bo metylofenidat należy do grupy II-P substancji psychotropowych. Różnica leży w tym, jak tabletka oddaje lek: Concerta ma postać o przedłużonym uwalnianiu, a zwykłe tabletki Medikinet uwalniają substancję od razu, więc działają krócej. Pod marką Medikinet są też kapsułki Medikinet CR o zmodyfikowanym uwalnianiu, a o przejściu z jednego leku na drugi zawsze decyduje lekarz prowadzący.
Spis treści
- Porównanie w tabeli: co jest takie samo, a co inne
- Kapsułki Medikinet CR: czego ten tekst nie rozstrzyga
- Dlaczego Concerta działa dłużej niż zwykły Medikinet
- Przejście z jednego leku na drugi to decyzja lekarza
- Wspólne przeciwwskazania i ostrzeżenia
- Metylofenidat a alkohol, jazda samochodem i wynik testu na narkotyki
- Recepta Rpw na metylofenidat: zasady z przepisów
- Co obejmuje opłata za wniosek, a za co płacisz osobno
- Źródła
Porównanie w tabeli: co jest takie samo, a co inne
Poniżej zestawiamy fakty z Charakterystyk Produktu Leczniczego (ChPL) obu leków. Po stronie Medikinetu opieramy się na ChPL tabletek, dlatego kolumna dotyczy tabletek, a o kapsułkach Medikinet CR piszemy osobno pod tabelą. Tam, gdzie dokument czegoś nie mówi, piszemy to wprost.
Substancja czynna - Concerta: Concerta zawiera metylofenidatu chlorowodorek - Medikinet (tabletki): Medikinet zawiera metylofenidatu chlorowodorek
Postać leku - Concerta: Concerta to tabletka o przedłużonym uwalnianiu w niewchłanialnej otoczce - Medikinet (tabletki): Medikinet w tej postaci to zwykła tabletka o natychmiastowym uwalnianiu
Moce w obrocie - Concerta: Concerta jest w obrocie jako tabletki 18 mg i 36 mg - Medikinet (tabletki): Tabletki Medikinet są w obrocie w mocach 5 mg, 10 mg i 20 mg
Czas działania według ChPL - Concerta: Działanie Concerty utrzymywało się w badaniach u dzieci przez około 12 godzin po porannej tabletce - Medikinet (tabletki): Tabletki Medikinet działają według ChPL od 1 do 4 godzin
Dzielenie tabletki - Concerta: Concerty nie wolno żuć, dzielić ani kruszyć, połyka się ją w całości - Medikinet (tabletki): Tabletkę Medikinet według ChPL można połknąć w całości albo podzieloną na połowy
Posiłki - Concerta: Concertę można przyjmować niezależnie od posiłków - Medikinet (tabletki): Medikinet przyjmuje się codziennie w tym samym czasie względem posiłku, najlepiej z posiłkiem lub zaraz po nim
Dorośli z ADHD - Concerta: ChPL Concerty obejmuje dzieci od 6 lat i dorosłych - Medikinet (tabletki): ChPL tabletek Medikinet obejmuje dzieci od 6 lat i zaznacza, że produkt nie jest przeznaczony dla dorosłych z ADHD
Kategoria wydania - Concerta: Concerta to lek Rpw, bo zawiera substancję psychotropową grupy II-P - Medikinet (tabletki): Medikinet to lek Rpw, bo zawiera substancję psychotropową grupy II-P
Kapsułki Medikinet CR: czego ten tekst nie rozstrzyga
Kapsułki Medikinet CR, w mocach od 5 mg do 60 mg, to osobny produkt o zmodyfikowanym uwalnianiu, z własną charakterystyką. Tej charakterystyki nie omawiamy w tym tekście, więc nie podajemy dla kapsułek liczby godzin działania ani porównania z Concertą wyrażonego w godzinach. Wolimy powiedzieć to otwarcie, niż przepisać liczbę, której nie sprawdziliśmy w dokumencie.
Jeśli przyjmujesz Medikinet CR, sprawdź opis działania w ulotce swojego opakowania i omów go z lekarzem prowadzącym. Wspólne dla wszystkich postaci jest to, co wynika z samej substancji: przeciwwskazania, ostrzeżenia i zasady wydawania opisane w dalszej części tekstu.
Dlaczego Concerta działa dłużej niż zwykły Medikinet
Według ChPL Concerty zewnętrzna warstwa tabletki rozpuszcza się po połknięciu i daje pierwszy szczyt stężenia leku po około 1-2 godzinach. Metylofenidat z dwóch wewnętrznych warstw uwalnia się stopniowo przez kolejne kilka godzin, a najwyższe stężenie we krwi pojawia się po około 6-8 godzinach, po czym powoli spada. Tabletka przyjmowana raz rano ogranicza wahania stężenia, jakie dają zwykłe tabletki metylofenidatu przyjmowane trzy razy w ciągu dnia.
Zwykła tabletka Medikinet działa inaczej. Metylofenidat wchłania się z niej szybko i prawie całkowicie, najwyższe stężenie pojawia się średnio po 1-2 godzinach, a okres półtrwania wynosi około 2 godzin. ChPL wiąże ten krótki okres półtrwania z czasem działania od 1 do 4 godzin, dlatego przy zwykłych tabletkach dawkę dobową dzieli się zwykle na kilka porcji.
Pusta otoczka Concerty nie rozpuszcza się i jest wydalana z organizmu. ChPL uprzedza, że czasem można zauważyć w stolcu coś przypominającego tabletkę i nie jest to powód do niepokoju. Z tego samego powodu Concerty nie przepisuje się osobom z ciężkimi przewężeniami przewodu pokarmowego ani osobom, które nie są w stanie połknąć tabletki w całości.
Przejście z jednego leku na drugi to decyzja lekarza
Choć substancja jest ta sama, Concerty i Medikinetu nie zamienia się tabletka za tabletkę. ChPL Concerty zawiera osobną tabelę przeliczenia dla osób, które przyjmowały wcześniej zwykły metylofenidat trzy razy dziennie, i zaznacza, że zalecenia opierają się na dotychczasowym schemacie oraz na ocenie klinicznej. Tej tabeli celowo nie przepisujemy: przeliczenie należy do lekarza, który zna twoją historię leczenia.
ChPL Medikinetu mówi z kolei, że postać metylofenidatu dobiera lekarz specjalista na podstawie indywidualnych wskazań i tego, jak długo lek ma działać w ciągu dnia. Powodem zmiany bywa na przykład to, że działanie kończy się zbyt wcześnie wieczorem albo że tabletkę trudno połknąć w całości.
Według ChPL Medikinetu ciśnienie tętnicze, tętno i stan psychiczny ocenia się po każdej zmianie dawki, a potem nie rzadziej niż co 6 miesięcy; wzrost, masę ciała i łaknienie odnotowuje się nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Jeśli przez miesiąc stosowania właściwie dobranej dawki nie ma poprawy, ChPL obu leków przewiduje odstawienie. Nie sięgaj więc samodzielnie po zapas innego leku z metylofenidatem, nawet gdy w domu został stary blister. Więcej o samej substancji znajdziesz na stronie metylofenidat: wskazania i ostrzeżenia, a o pozostałych lekach w tej grupie w przeglądzie leków stosowanych w ADHD.
Wspólne przeciwwskazania i ostrzeżenia
Ponieważ substancja jest ta sama, lista przeciwwskazań w obu ChPL jest bardzo podobna. Metylofenidatu nie stosuje się między innymi przy:
- jaskrze i guzie chromochłonnym,
- nadczynności tarczycy,
- przyjmowaniu nieselektywnych, nieodwracalnych inhibitorów MAO albo w ciągu 14 dni od ich odstawienia,
- ciężkiej depresji, objawach psychotycznych, skłonnościach samobójczych, jadłowstręcie psychicznym albo manii obecnie lub w przeszłości,
- poważnych chorobach serca i naczyń, w tym ciężkim nadciśnieniu, niewydolności serca i przebytym zawale,
- chorobach naczyń mózgowych, tętniaku mózgu i przebytym udarze.
Metylofenidat a alkohol, jazda samochodem i wynik testu na narkotyki
ChPL obu leków zaleca powstrzymanie się od alkoholu w czasie leczenia, bo nasila on działania niepożądane metylofenidatu na ośrodkowy układ nerwowy. W ChPL Concerty opisano też badanie laboratoryjne, w którym alkohol w stężeniu ponad 10% zwiększał uwalnianie metylofenidatu z tabletki; znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane.
Metylofenidat może dawać zawroty głowy, senność i zaburzenia widzenia, a ChPL Medikinetu określa jego wpływ na prowadzenie pojazdów jako umiarkowany. Może też dawać fałszywie dodatni wynik testu na amfetaminę i pozytywny wynik kontroli antydopingowej, o czym warto pamiętać przed badaniem przesiewowym czy zawodami sportowymi.
Recepta Rpw na metylofenidat: zasady z przepisów
Concerta i Medikinet zawierają substancję z grupy II-P, więc obowiązują je surowsze reguły niż większość leków psychiatrycznych:
- jedna recepta może objąć ilość leku na najwyżej 90 dni stosowania, a lekarz może wystawić do 3 recept na kolejne okresy, łącznie nie dłuższe niż 90 dni;
- termin realizacji recepty na substancję psychotropową wynosi 30 dni, także przy e-recepcie; ogólny pułap 365 dni dla e-recept tu nie obowiązuje, bo ustawa ustala dla tych leków osobny termin;
- receptę na kontynuację bez ponownego badania lekarz może wystawić, gdy uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty);
- przy grupie II-P taka recepta wymaga, by od ostatniego zbadania pacjenta minęły najwyżej 3 miesiące, a lekarz sprawdza też historię leczenia w systemie albo w wywiadzie (§ 7 ust. 2a i 2b rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje); wyłączenie dotyczy tylko lekarza POZ działającego w ramach umowy z NFZ.
Co obejmuje opłata za wniosek, a za co płacisz osobno
Leczenie metylofenidatem rozpoczyna i nadzoruje lekarz z doświadczeniem w ADHD, na przykład psychiatra. U nas złożysz wniosek wyłącznie o kontynuację leczenia, które już prowadzi specjalista i które masz udokumentowane. Wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno), a pytania dodatkowe padają na czacie. Lekarz sprawdza warunki opisane wyżej i może odmówić.
Kwotę widzisz przy przycisku, zanim cokolwiek zapłacisz. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Pełny zwrot przysługuje, gdy zrezygnujesz przed rozpoczęciem oceny albo gdy do problemu doszło z winy operatora. Sam lek kupujesz osobno w aptece, a jego cena zależy od refundacji; szczegóły rozpisujemy w tekście koszt e-recepty psychiatrycznej krok po kroku. Jeśli dopiero podejrzewasz u siebie ADHD, zacznij od artykułu ADHD u dorosłych.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Concerta (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Concerta (URPL)
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medikinet (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Medikinet (URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (Dz.U. 2025 poz. 1678)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
Załatw to od razu
E-Recepta Psychiatryczna · 250,00 zł
Częste pytania
Czy Concerta i Medikinet to w zasadzie ten sam lek?
Nie do końca. Substancja czynna jest ta sama, metylofenidatu chlorowodorek, i oba leki wydaje się na receptę Rpw. Różnią się jednak postacią: Concerta to tabletka o przedłużonym uwalnianiu, a zwykły Medikinet uwalnia lek od razu i według ChPL działa od 1 do 4 godzin. Inne są też moce i zasady przyjmowania, dlatego nie traktuj ich jak zamienników.
Skończyła mi się Concerta. Czy mogę na kilka dni wziąć Medikinet?
Nie rób tego na własną rękę. Leki różnią się sposobem uwalniania, więc metylofenidat w innej postaci działa inaczej w ciągu dnia, a ChPL Concerty przewiduje osobne zasady przejścia z innych postaci tej substancji. Skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który ustali, co dalej. Jeśli leczenie jest udokumentowane, możesz też złożyć wniosek o kontynuację, ale decyzja należy do lekarza.
Czy tabletkę Concerta można przełamać albo rozkruszyć?
Nie. ChPL wymaga, by tabletkę Concerta połknąć w całości i popić płynem; nie wolno jej żuć, dzielić ani rozkruszać. Lek jest zamknięty w otoczce, która uwalnia go z kontrolowaną szybkością. Jeśli masz trudność z połykaniem, powiedz o tym lekarzowi, bo ChPL przewiduje stosowanie Concerty tylko u osób, które są w stanie połknąć ją w całości.
Ile dni mam na wykupienie recepty na Concertę albo Medikinet?
Masz 30 dni. Prawo farmaceutyczne (art. 96a ust. 7 pkt 4) ustala ten termin dla recept na substancje psychotropowe i nie robi wyjątku dla e-recepty, więc dłuższy pułap znany z innych e-recept tu nie obowiązuje. Jedna recepta może obejmować lek na najwyżej 90 dni stosowania, a lekarz może wystawić do 3 recept na kolejne okresy, łącznie do 90 dni.
Czy przy metylofenidacie mogę pić alkohol?
ChPL obu leków zaleca, by w czasie leczenia powstrzymać się od alkoholu. Alkohol może nasilać działania niepożądane metylofenidatu na ośrodkowy układ nerwowy, a w badaniu laboratoryjnym opisanym w ChPL Concerty alkohol w stężeniu ponad 10% zwiększał uwalnianie leku z tabletki. Jeśli trudno ci zrezygnować z alkoholu, powiedz o tym lekarzowi, bo ma to znaczenie dla wyboru leczenia.