receptopunkt / Porady / Co na ból żołądka - przyczyny i leczenie
Co na ból żołądka - przyczyny i leczenie
Na ból żołądka najpierw pomaga lekkostrawny posiłek, odpuszczenie alkoholu, kawy i ostrych potraw oraz odstawienie leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, jeśli je bierzesz, po rozmowie z lekarzem. Najczęstsze przyczyny to refluks, nieżyt żołądka, choroba wrzodowa i zakażenie Helicobacter pylori. Gdy ból wraca, lekarz dobiera leczenie, a przy objawach alarmowych kieruje na gastroskopię.
Spis treści
Co na ból żołądka? Pierwsze kroki
Przy łagodnym bólu żołądka najlepiej zacząć od odciążenia go: zjedz coś małego i lekkiego, zrezygnuj na kilka dni z alkoholu, mocnej kawy, tłustych i ostrych dań, nie kładź się zaraz po jedzeniu. Pij wodę małymi łykami. Papierosy też drażnią śluzówkę, więc to dobry moment, żeby je odstawić.
Sprawdź, jakie leki ostatnio brałeś. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy NLPZ, kwas acetylosalicylowy, niektóre antybiotyki i suplementy z żelazem potrafią podrażnić żołądek. Nie odstawiaj jednak leków przepisanych przez lekarza na własną rękę, tylko zapytaj, czym je zastąpić albo jak chronić żołądek.
Jeśli ból jest silny, nagły, z gorączką, wymiotami albo krwią, nie czekaj, aż minie po herbacie. Takie sytuacje opisujemy niżej w objawach alarmowych.
Gdzie boli żołądek
Żołądek boli zwykle w nadbrzuszu, czyli w górnej, środkowej części brzucha, tuż pod mostkiem, czasem z przesunięciem w lewo pod żebra. Ludzie mówią o bólu w dołku, pieczeniu albo uczuciu ciężkości. Ból żołądka rzadko schodzi w okolice pępka i niżej.
Nie każdy ból w nadbrzuszu pochodzi z żołądka. W tym samym miejscu może boleć pęcherzyk żółciowy, trzustka, dwunastnica, a czasem serce. Ból pod prawym łukiem żebrowym po tłustym posiłku częściej wskazuje na pęcherzyk, a ból opasujący, promieniujący do pleców, na trzustkę.
Ból w nadbrzuszu z dusznością, uciskiem w klatce piersiowej, potami albo promieniowaniem do żuchwy lub lewej ręki może być zawałem, zwłaszcza u osób starszych i u chorych na cukrzycę. Wtedy dzwoń pod 112.
Ból żołądka po jedzeniu i na czczo
To, kiedy pojawia się ból, sporo mówi o przyczynie. Ból żołądka po jedzeniu, z pełnością i szybką sytością, często towarzyszy dyspepsji czynnościowej, nieżytowi żołądka albo wrzodowi żołądka. Ból, który pojawia się na czczo albo w nocy i słabnie po posiłku, częściej kojarzy się z wrzodem dwunastnicy.
Ból kilka godzin po ciężkim, tłustym obiedzie, zwłaszcza po prawej stronie, może pochodzić z pęcherzyka żółciowego. Ból z biegunką i wymiotami u kilku osób, które jadły to samo, wskazuje raczej na zatrucie pokarmowe.
Te zależności są podpowiedzią, a nie rozpoznaniem. Przy bólu, który wraca przez kilka tygodni, lekarz zleca badania, najczęściej test na Helicobacter pylori i morfologię, a czasem USG jamy brzusznej lub gastroskopię.
Refluks, zgaga i nadkwasota
Refluks to cofanie się treści żołądka do przełyku, a jego typowym objawem jest zgaga, czyli pieczenie za mostkiem, które nasila się po jedzeniu, przy schylaniu i w pozycji leżącej. Może mu towarzyszyć kwaśne odbijanie, chrypka rano, przewlekły kaszel albo uczucie guli w gardle.
Potoczne słowo nadkwasota opisuje zwykle właśnie zgagę i pieczenie, choć u większości osób żołądek nie produkuje więcej kwasu niż powinien. Problem polega raczej na tym, że kwas trafia tam, gdzie nie powinien, albo śluzówka jest podrażniona.
Pomaga ostatni posiłek dwie-trzy godziny przed snem, uniesienie wezgłowia łóżka, mniejsze porcje, redukcja masy ciała, rezygnacja z alkoholu i palenia. Gdy zgaga pojawia się często mimo zmian stylu życia, lekarz rozważa leczenie hamujące wydzielanie kwasu.
Ból żołądka po lekach przeciwbólowych
Leki z grupy NLPZ, takie jak ibuprofen, naproksen czy diklofenak, oraz kwas acetylosalicylowy należą do najczęstszych przyczyn bólu żołądka, nadżerek i wrzodów. Hamują substancje, które chronią śluzówkę, więc nawet krótka kuracja może podrażnić żołądek.
Ryzyko rośnie z wiekiem, przy wcześniejszych wrzodach, przy łączeniu kilku NLPZ naraz, przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych albo sterydów oraz przy piciu alkoholu. Jeśli bierzesz NLPZ regularnie, na przykład z powodu bólu stawów, powiedz o tym lekarzowi, bo może zaproponować ochronę żołądka albo inny lek.
Czarny, smolisty stolec u kogoś, kto bierze NLPZ, wymaga pilnej pomocy, bo może oznaczać krwawienie z wrzodu.
Leki na żołądek na receptę
Leki na żołądek na receptę dobiera lekarz do przyczyny bólu. Najczęściej są to inhibitory pompy protonowej, na przykład pantoprazol albo omeprazol, które zmniejszają wydzielanie kwasu i pomagają przy refluksie, nadżerkach i wrzodach. Stosuje się też leki osłaniające śluzówkę i leki wspierające opróżnianie żołądka.
Gdy test wykaże zakażenie Helicobacter pylori, lekarz zleca leczenie eradykacyjne, czyli zestaw antybiotyków z lekiem hamującym kwas. Po leczeniu wykonuje się test kontrolny, żeby sprawdzić, czy bakteria zniknęła.
Jeśli inhibitory pompy protonowej przepisał ci już lekarz i chcesz kontynuować leczenie, możesz złożyć wniosek o e-receptę. E-konsultacja kosztuje 59,00 zł. Lekarz ocenia wniosek i może odmówić, jeśli uzna, że najpierw potrzebne są badania. Teleporada nie zastąpi badania przy nowym, silnym bólu brzucha. Recepta z serwisu jest pełnopłatna.
Objawy alarmowe
Ból żołądka wymaga pilnej pomocy, gdy towarzyszą mu objawy krwawienia, gorączka albo nagłe, bardzo silne nasilenie. W takich sytuacjach jedź na SOR albo dzwoń pod 112.
- wymioty krwią albo treścią przypominającą fusy od kawy
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- nagły, bardzo silny ból z twardym jak deska brzuchem
- gorączka z silnym bólem brzucha
- ból z dusznością, potami lub promieniowaniem do ręki albo żuchwy
- chudnięcie bez powodu, trudności z połykaniem, uporczywe wymioty
- nowe dolegliwości żołądkowe po 50. roku życia lub rak żołądka w rodzinie
Ostatnie trzy punkty nie zawsze oznaczają SOR, ale wymagają szybkiej wizyty u lekarza i zwykle gastroskopii.
Załatw to od razu
E-Recepta · 59,00 zł
Leki z tej grupy
Opisy leków stosowanych w tej chorobie znajdziesz w kategorii Refluks i żołądek, np. Mesopral, Emanera.
Częste pytania
Co na ból żołądka?
Przy łagodnym bólu pomaga lekka dieta, małe porcje, rezygnacja z alkoholu, kawy, papierosów i ostrych potraw. Jeśli bierzesz leki przeciwbólowe z grupy NLPZ, zapytaj lekarza o zamiennik. Gdy ból wraca, lekarz szuka przyczyny i dobiera leczenie, na przykład inhibitory pompy protonowej.
Czy ból żołądka może być od stresu?
Tak, stres nasila dolegliwości żołądkowe i może wywoływać dyspepsję czynnościową, w której ból jest prawdziwy, a badania nie pokazują uszkodzeń. Zanim jednak uznasz, że to nerwy, lekarz powinien wykluczyć wrzody i zakażenie Helicobacter pylori.
Kiedy z bólem żołądka iść do lekarza?
Gdy ból wraca przez kilka tygodni, budzi w nocy, nie mija mimo zmiany diety albo pojawił się po lekach przeciwbólowych. Natychmiast przy wymiotach krwią, czarnym stolcu, gorączce z silnym bólem albo bólu z dusznością.
Czy ból żołądka może być objawem Helicobacter pylori?
Tak. Zakażenie tą bakterią często przebiega bez objawów, ale może powodować nieżyt żołądka i chorobę wrzodową, a wtedy ból w nadbrzuszu, pieczenie i pełność po jedzeniu. Zakażenie wykrywa się testem oddechowym, testem z kału albo w czasie gastroskopii. Leczenie dobiera lekarz, a po nim wykonuje się test kontrolny.